منځني ختیځ انسټېټیوټ د یو تحلیل په خپرولو سره په امریکا کې د افغان کډوالو وضعیت د اندېښنې وړ بللی دی.
په تحلیل کې راغلي، د ۲۰۲۱ زېږدیز کال له اګسټ تر دې دمه شاوخوا ۱۸۰ زره افغانان امريکا ته داخل شوي؛ ځینو ته ځانګړې مهاجرتي وېزې ورکړل شو چې د دايمي استوګنې لار یې ورته پرانيستې، خو ځینې نور بیا د لنډمهالې خوندي وضعې له لارې په دغه هېواد کې اوسي.
د امریکا کورنیو چارو وزارت د دغو کډوالو ایستل د امریکا ملي امنیت لپاره یو اړین ګام بللی او په خبره یې چې شاوخوا ۹زره افغان کډوال باید بېرته افغانستان ته ستانه شي.
د منځني ختیځ انسټېټیوټ زیاته کړې:« افغانانو او د نورو هېوادونو کډوالو د لنډمهاله خوندیتوب پروګرام ناوړه ګټه اخیستې ده. شاوخوا ۹زره افغان کډوالو لپاره د ټي.پي.اېس وضع پای ته رسېږي؛ ځکه چې افغانستان نور د لنډمهاله خوندیتوب وضعي قانوني شرایط نه پوره کوي. دغو کسانو ته د مې تر ۲۰مې نېټې پورې په خپله خوښه بېرته خپل هېواد ته د تللو وخت ورکړل شوی.»
د ۲۰۲۵ کال تر پیله شاوخوا ۱۱۰زره افغانان په افغانستان او ۹۰ زره نور په درېیمو هېوادونو کې، د وېزې یا بيا مېشتېدو په انتظار وو؛ خو ټرمپ په جنورۍ کې واک ته له رسېدو سره د افغانانو د بيا مېشتېدو پروګرام د يوه اجرایوي فرمان له لارې وځنډاوه او مستحق کسان يې په قانوني بې برخليکۍ کې پرېښودل.
د سیاسي چارو شنونکي د امریکا له لوري د افغان کډوالو په اړه وروستی اقدام د اندېښنې وړ بولي او په خبره یې چې دا به په افغانستان کې پر اقتصاد او ټولنیز ژوند مستقیمې اغېزې ولري.
د سیاسي چارو شنونکی شهسوار سنګروال وايي:« کډوال چې له امریکا یا غربي هېوادونو افغانستان ته راځي، د هغوی لپاره یا په ټوله کې د ټولو کډوالو لپاره لویه ستونزه د هغوی د اولادونو د روزنې او ښوونې مساله ده. که چېرې افغان کډوال له امریکا راځي، د تعلیم په برخه کې، د اقتصاد په برخه کې دغه ستونزې به په افغانستان کې نورې هم زیاتې شي »
د ښځو حقونو مدافعانې هم د دغې پرېکړې پایله د افغان کډوالو د ورځنیو چارو، زدهکړو او ټولنیز ژوند ننګونه بولي او له امریکا غواړي چې د یادو کډوالو ستونزو ته پام وکړي.
د منځني ختیځ انسټېټېوټ له لوري په خپور شوي تحلیل کې همدا راز راغلي چې امریکا يو ځل بيا د افغان ولس پر وړاندې خپله ژمنه ماتوي او د هغو افغان کډوالو ایستل چې تر دې دمه خوندي ګڼل کېدل، د يوه داسې ملت لپاره سخت خبر بلل شوی چې له تېرو ۴۰ کلونو راهيسې یې ډېر کړاوونه تېر کړي دي.
