اوبه د ژوند لپاره مهمه سرچینه او د ورځنیو چارو مخکې وړلو لپاره اړینه وسیله ده، خو دا مهال دغه مهمه سرچینه په وچېدو او دا اړینه وسیله د خلکو له لاسه په وتو ده.
که څه هم دا مهال ټول افغانستان له اوږدمهاله وچکالۍ سره لاس په ګرېوان دی، خو دا ستونزه د کابل ګڼ نفوسه ښار لپاره په لوی سرخوږي بدله شوې او خلک یې له ډېرو ستونزو سره مخ کړي دي.
د کابل ښار یو تن اوسېدونکی عرفان الله وايي: « له اوبو سره خلک ډېر په عذاب دي. د اوبو دغه نل ته هره ورځ ډېر کسان راځي او خپلو کورونو ته اوبه وړي. د اوبو فشار کم دی، خو بیروبار زیات دی. له دې امله ډېرې ستونزې لرو.»
د کابل ښار یو بل اوسېدونکي نجیب الله وايي: « په ډېرو ستونزو اوبه وړو. زه د خپلې اړتیا وړ اوبه په شا تر کوره وړم. برېښنا لرو، خو اوبه نه لرو او ډېر کله د اوبو نوبت هم نه را رسېږي.»
د کابل ښار اوسېدونکی ګل علم وايي:« دلته له سهاره د ماښام پورې له ۳۰۰ تر ۴۰۰ بوشکې راټولېږي. زه دا بوشکې په نوبت اېږدم او په ترتیب سره یې له ۴ بجو وروسته ډکوم. د شپې تر نهو بجو پورې خلک له دې ځایه اوبه وړي. اوبه کمې دي او خلک له ګڼو ستونزو سره مخ دي.»
د کور کارونو او مدرسې د تګ ترڅنګ، ۱۱ کلنه عایشه خپل کور ته د اوبو راوړلو دنده هم پر غاړه لري.
عایشه اړه ده چې هره ورځ څو ځلې سلګونه مټره لار ووهي او خپل کورته اوبه یوسي.
هغه په دې اړه وايي: « موږ په کور کې اوبه نه لرو، زه هر وخت راځم او د علي ملنګ له دې چینې اوبه وړم. خلک زیات دي خو اوبه کمې دي او له دې امله مشکلات هم زیات دي.»
په همدې حال کې، د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو ملاتړ صندوق (یونېسف) هم په افغانستان کې د اوبو د کمښت په تړاو اندېښنه ښودلې.
د افغانستان لپاره د دې ادارې استازي ویلي، د اوبو کمښت ناروین د افغان ماشومانو ژوند ته خطر پېښ کړی.
د افغانستان لپاره د يونیسف استازی ډاکټر تاج الدین ایواله وايي: « د اوبو بحران لاهم په افغانستان د ماشومانو ژوند ګواښي او له پامه نه شي غورځېدلی. موږ د خپلو مرسته کوونکو او شريکانو په ملاتړ په تېر ۲۰۲۴ کال کې یو میلیون تنه افغان ماشومانو ته مرستې رسولې دي. دغه راز، په ۲۰۲۵ زېږدیز کال کې هم خپلو مرستو ته ادامه ورکوو.»
په ورته مهال، ځینې چارواکي هم په کابل ښار کې د اوبو د کمښت له امله اندېښمن دي او وايي، که له نږدې ولایتونو پلازمېنې ته اوبو را انتقال نه شي، ژوند کول به په کې ستونزمن وي.
بله خوا، د اوبو او انرژۍ وزارت بیا وايي، کابل کې د اوبو د کمښت ستونزې حل لپاره د پنجشېر سیند اوبه کابل ته را لېږدوي.
د دې وزارت سرپرست وايي د پروژې تخنیکي چارې بشپړې شوې او یوازې د مشرتابه له لوري د بودیجې منظورۍ ته په تمه دي.
د اوبو او انرژۍ وزارت سرپرست ملا عبدالطیف منصور وايي: « اسلامي امارت د کابل خلکو د اوبو ستونزې هوارولو لپاره یو پروګرام پيل کړی چې د پنجشېر سیند اوبه کابل ته راولي. په دې پروژه زموږ د وزارت انجینرانو کار کړی، د نل لیکې ډیزاین شوی، سروې او تخنیکي مطالعات یې بشپړ شوي. په دې باندې چې کومه بودیجه مصرفېږي، موږ هر یوه پانګوال ته وړاندې کړې او ورته ویلي مو دي چې څه پانګونه تاسو وکړئ او څه به اسلامي امارت وکړي. اوس یې تخنیکي کار خلاص شوی او د اسلامي امارت مشرتابه ته استول شوی، ترڅو منظوري راکړي چې څومره بودیجه موږ ته راکول کېږي. له دې وروسته به یې عملي کارونه پيل شي.»
د بهرنیوچارو وزارت سیاسي مرستیال شېرمحمد عباس ستانکزی وايي: « موږ نن ورځ د کابل په ښار کې چې د افغانستان زړه او پایتخت دی، د اوبو له کمښت سره مخ یو. که موږ دا څو بندونه چې د کابل په شاوخوا کې دي او د پنجشېر د سیند اوبه مهار نه کړو او کابل ته یې را نه وړو، شاید کال بل کال ته له جدي ستونزو سره مخ شو.»
د اقلیم بدلون چې له امله یې وچکالي او موسمي بې نظمۍ رامنځته شوي دي، نه یوازې کابل بلکې په ټول هېواد کې د اوبو سطحه ټیټه کړې او ورسره د خلکو ژوند هم سخت شوی دی.
