د واخان دهلېز چې د چین او تاجیکستان هېوادونو سره د افغانستان د نښلولو لاره ده، د اسلامي امارت چارواکي یې د افغانستان لپاره ستراتیژیکه سیمه او د هېواد حیثیت ګڼي.
په دې وروستیو کې پر یو شمېر ټولنیزو رسنیو د واخان په اړه اوازې خپرې شوې چې ګوندې هلته یو شمېر پاکستاني پوځیان دېره شوې، هغه څه چې د افغانستان سرپرست حکومت له خوا رد شول.
د سرپرست حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد له شمشاد ټلویزیون سره په مرکه کې د واخان دهلېز د افغانستان لپاره مهم او حیاتي بولي او له دې لارې یې هېواد ته د پاکستاني پوځ د ننوتو ګنګوسې رد کړې.
مجاهد په دې اړه وايي:« واخان هم لکه نور افغانستان، د افغانستان خاوره ده بلکې دا یوه ډېره مهمه، ستراتیژيکه او تاریخي خاوره ده. موږ نه غواړو د اجتماعي رسنیو پر افواهاتو او پروپاګند بحث وکړو، خو لکه څرنګه چې مخکې ما وویل، د افغانستان ټوله جغرافیه تر کنټرول او محافظت لاندې ده او هېڅوک هم په بد نه شي ورکتلی.»
د سیاسي چارو شنونکي هم واخان لار د افغانستان لپاره حیاتي بولي او سرپرست حکومت او ملت یې پر ساتنه مکلف ګڼي.
دوی له سرپرست حکومته غواړي چې هغو خلکو او کړیو ته غاښ ماتوونکی ځواب ورکړي چې د افغانستان خاوره باندې د تېري یا لاندې کولو هڅه کوي.
د سیاسي چارو شنونکی توریالی ځاځی وايي: « د افغانستان دفاع وزارت دا مسوولیت لري چې د افغانستان په حدود اربعه کې خپلې سرحدي قواوې تقویه کړي او یوه خاصه قطعه په واخان کې توظیف کړي، ترڅو د دغو ټولو پروپاګندو او ګنګوسو مخنیوی وکړي. له بلې خوا، که چېرې پنجاب یا پاکستان د افغانستان پر وړاندې دغه یوه ناروا کړنه ترسره کړي، قاطع ځواب یې ورکړي.»
پخوانی دیپلومات عزیز معارج وايي: «واخان نه یوازې د افغانستان لپاره بلکې د سیمې لپاره هم یوه ستراتیژيکه نقطه ده او د افغانستان لپاره حیاتي حیثیت لري. بنا ً د دې ځای او ارضي تمامیت ساتنه او پالنه هم د دولت او هم د ملت دنده ده؛ خاوره د عزت او ناموس حیثیت لري. نو، پاکستان، چین او روسان نه شي کولی دغه ځای ونیسي، دا د پنجاب او آی.اېس.آی تبلیغات دي. دلته هېڅ خبره نه شته او نه د پاکستان پوځ راتللی شي. دوی په دې پوهېږي چې افغانان یو موټی خاوره چاته نه ورکوي او که چېرې داسې څه خبره شي، بیا له سره هم ورته تېرېږي.»
که څه هم تر دې وړاندې د یو شمېر ګاونډویو هېوادونو او په ځانګړي ډول د پاکستان له خوا په کراتو د افغانستان له خاورې د امنیتي ګواښ پېښدو اندېښنې شریکې شوې دي، خو د اسلامي امارت سرپرست حکومت هرځل دغه ادعاوې رد کړې.
د سرپرست حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد په خبره، پاکستان هڅه کوي چې د خپل امنیت په ټینګولو کې د ناکامیو پړه پرافغانستان واچوي. مجاهد زیاتوي، د پاکستان امنیتي ستونزه د دوی کورنۍ مساله ده.
