د دوحې درېیمه ناسته کې چې په قطر کې ترسره شوه د نورو مسایلو ترڅنګ له افغانستان سره پر تعامل هم خبرې وشوې چې د افغان حکومت د سیاسي بقا لپاره مثبتې یادېږي.
د سیاسي چارو کارپوهان وايي، نړۍ لیواله ده چې له افغانستان سره له نږدې کار وکړي او رسمي تعامل ولري.
دوی وايي، اوس د نړۍ په دریځ کې بدلون راغلی او د افغانستان د کشالې سیاسي حل لپاره لاهم ژمنه ده.
دغه راز دوی زیاتوي، افغان لوري ته پکار ده چې د دوحې له درېیمې ناستې را وروسته له رامنځته شوي فرصتونو چې د نړۍ د هېوادونو له لوري رامنځته شوي، باید سیاسي ګټه واخيستل شي.
تحلیل دا دی چې رامنځته شوي فرصته کولی شي د افغانانو شته ستونزې حل کړي.
د پوهنتون استاد فیض محمد ځلاند وايي: « زما په نظر نړۍ لاهم ژمنه ده چې له سیمې سره په ګډه د افغانستان اوسنۍ کشالې ته سیاسي حل پیدا کړي. دا فرصتونه موږ ته زمینه برابروي چې موږ له نړۍ سره خپل توپیري بحثونه، غوښتنې او راتلونکي فکرونه په ښه توګه شریک کړو، ترڅو نړۍ متحده او ژمنه پاتې شي.»
ځېنې نور بیا په دې اند دي چې د افغانستان اوسنی نظام او افغان ولس دواړه له نړۍ سره رسمي اړیکې او سیاسي تعامل غواړي او په دې مساله یې بار بار ټینګار هم کړی؛ خو دا نړۍ ده چې د خپلو سیاسي ملحوظاتو له مخې له افغانستان سره له تعامل ډډه کوي او پلمې جوړوي.
دوی وايي، نړۍ باید په ریښتیني توګه خپل دریځ بدل کړي او پر افغانانو لګېدلي بندیزونه لرې کړي.
د سیاسي چارو کارپوه توریالۍ ځاځی وايي: « طالبان او افغانان غواړي چې له نړۍ سره تعامل وکړي؛ خو له بده مرغه نړیوال د خپلو سیاسي موخو لپاره نه غواړي چې له افغانانو یا طالبانو سره تعامل وکړي او دا د نړیوالو له لوري یو جنایت دی.»
غوښتنه دا ده، چې اوس چې د افغانستان په تړاو د نړۍ په دریځ کې مثبت بدلون راغلی، افغان لوري ته هم پکار ده چې په کور دننه ځېنې شته ستونزې هوارې کړي.
کارپوهان وايي، اوسنی سرپرست حکومت باید پر دایمي بدل شي او له یوه قانوني ادرسه له نړۍ سره د خبرو او تعامل پروسه پرمخ یوړل شي چې تر ډېره به بریالۍ هم وي.
د پوهنتون استاد فیض محمد ځلاند وايي: « په کور دننه ځېني مسایل باید حل کړو، سرپرست حکومت په یوه دایمي حکومت او اداره بدلېدل اړین دي. موږ ته په کار دي چې د یوې قانمندې پروسې له لارې اوسني حالت ته بدلون ورکړو. که چېرې اوسنی حالت بدل شي نو ټول افغانان به وکولی شي د افغانستان په کشالو کې د خپلې وړتیا پر بنسټ خپل کردار ولوبوي چې دا به نړۍ لا له موږ سره ژمنه کړي او موږ به له دغه شان فرصتونو ښه ګټه واخلو. که خدای مه کړه، موږ بیا بیا دا فرصتونه له لاسه ورکوو؛ نو سیمه او نړۍ به له موږ مخ واړوي او افغانان به بیا یو ناورین سره مخ شي.»
اسلامي امارت بیا تل ټینګار کړی چې له ټولو سره ښې او په متقابل درناوي ولاړې اړیکې او تعامل غواړي او ډاډ یې دا دی چې د افغانستان له خاورې به هېڅ هېواد ته ګواښ پېښ نه شي.
