امریکا د بشرحقونو د ورځې او بشري حقونو نړیوالې اعلامیې ۷۵ یمې کلیزې په مناست د اسلامي امارت پر دوو لوړ پوړو چارواکو فریدالدین محمود او خالد حنفي بندیزونه ولګول.
د امریکا مالیې وزارت وايي، د علومو اکاډمۍ پر مشر فریدالدین محمود یې له شپږم ټولګي پورته د نجونو زده کړو د ځند له پریکړې د ملاتړ له امله او همدا راز د امربالمعروف او نهې عن المنکر وزارت پر سرپرست شیخ خالد حنفي له بشرحقو د سرغړونې په تور بندیزونه لګولي .
د اسلامي امارت ویاند ذبیح الله مجاهد بیا د امریکا دا بندیزونه ناکامه تجربه ګڼي چې په باور یې د فشارونو وضع کول ستونزې نه شي حل کولی او واشنګټن باید له تکراري تجربو ډډه وکړي.
مجاهد وايي، له اسرائیلو د ملاتړ له امله امریکا خپله د بشرحقونو ستره ناقضه ده او په داسې حالت کې پر نورو د بشرحقونودنقض تور پورې کول غیر منطقي دي.
مجاهد زیاتوي: « د امریکا د خزانې وزارت له لوري د اسلامي امارت پر دوو مسولینو شیخ فریدالدین محمود او شیخ محمد خالد حنفي باندې د بندېزونو اقدام غندوو. فشارونه او بندېزونه لګول د ستونزې حل نه ده، سره له دې چې امریکا د دغسې ناکامو اقداماتو سابقه لري؛ نو نور یې باید ناکامه تجربې نه تکرارولی. امریکا خپله له اسرائیلو د ملاتړ په دلیل د بشر د حقونو په سترو ناقضونو کې شمېرل کېږي، په نورو د بشر حقونو د نقض تور پورې کول او بیا پرې بندېزونه لګول نه موجه دي او نه منطقي.»
د سیاسي چارو کارپوهان بیا د امریکا له لوري دغه ډول اقدامات سیاسي فشارونه یادوي او غوښتنه یې داده چې افغان حکومت باید نور نړیوالو ته د فشارونو وضع کول موقع ورنه کړي.
د سیاسي چارو کارپوه توریالی ځاځی وايي: « موږ تل چغې وهلي دي، هېله او غوښتنه مو کړې، چې د نجونو ښوونځي او پوهنتونونه خلاص کړئ. دا چې امریکا یا نړیوال سیاسي فشارونه واردوي په دې کې یو څه اسلامي امارت ملامت دی، چې ولې دوی ته د فشارونو زمینه برابروي. دوی ( اسلامي امارت) باید د ملت او نړیوالو مشروع غوښتنې ومني، ترڅو نړیوالو ته کومه پلمه جوړه نه شي چې پرې سیاسي فشارونه وارد کړي.»
ځینې نور بیا وايي، له دې پرته نړۍ بله لاره په واک کې نه لري او که وي هم هغه به نظام وي چې دا هم په تیرو ۲۰ کلونو کې تجربه شوې او نړۍ ماته خوړلې.
دوی وايي، ښه به دا وي چې امریکا له اسلامي امارت سره د تفاهم لاره غوره کړي او خبرو ته سره کیني.
د پوهنتون استاد فیض محمد ځلاند وايي: « له دې حربې نه پرته بیا نړۍ اړه ده چې نظامي بندېزونو یا بريدونو ته مخه کړي او نظامي بریدونو کې موږ په تېرو ۲۰ کلونو کې ولیدل چې د افغانستان شخړه حل نه شوه. نړۍ او په ځانګړې توګه امریکا او غرب؛ له ګڼو ماتو او ستونزو سره مخ شول. ښه به دا وي چې نړیوال د اسلامي امارت له چارواکو سره یوه تفاهم ته ورسېږي او تعامل ته لار هواره کړي.»
دا په داسې حال کې ده چې وار دمخه د اسلامي امارت یو شمیر چارواکي د امریکا او ملګرو ملتونو امنیت شورا د بندیزونو په لیست کې شامل دي.
کتونکي په دې باور دي که افغان لوری د نړیوالو ټولې پلمې ورختمې کړي، نو بیا به د فشارونو واردولو لپاره هېڅ ډول موقع ونه لري.
