پوره دوه کاله وشول، چې د اسلامي امارت سرپرست حکومت له شپږم ټولګي پورته زدهکوونکې نجونې ښوونځيو ته له تګ منعه کړي.
په دې لړ کې په کور دننه او بهر خلکو او نړیوالو سازمانونو له اسلامي امارت غوښتي، چې نجونو ته د زدهکړو شرعي حق ورکړي، خو د اسلامي امارت له لوري پر ډاډ ورکولو سربېره هم دا مسئله مبهم او ناحل پاتې ده.
د ملګرو ملتونو سرمنشي انټونیو ګوتېرش د نجونو پر زدهکړو د بنديز له امله د اسلامي امارت سرپرست حکومت د بشري حقونو پر نه توجيه کېدونکې سرغړونې تورن کړی.
ګوتېرش ويلي، له زدهکړو د نجونو محرومول کولی شي افغانستان ته په اوږدمهال کې ډېر زيانونه واړوي.
هغه زیاته کړې:« نن دوشنبې دوه کاله پوره کېږي، چې په افغانستان کې نجونې ښوونځيو ته له تګ منع شوې دي. دا له بشري حقونو نه توجیه کیدونکې سرغړونه ده، چې ټول هېواد ته اوږدمهاله زیان رسوي. نجوني ښوونځيو پورې تړاو لري او دوی ته بېرته هلته د تګ اجازه ورکړئ.»
د سیاسي چارو کارپوه سرور نیازی وايي: « دا هر یو خپلې خپلې ګټې لري او خپلې ګټې څاري، ډېری دغه شعارونه چې دوی یې ورکوي، لکه څنګه چې لیدل شوي دي دوی د دغه شعارونو څخه د یوه ابزار په توګه ګټه اخلي.»
له دې سره د بښنې نړيوال سازمان بیا وايي، د نجونو پر مخ د ښوونځيو د بندښت دوام له امله افغانې نجونې له پرمختګ ناهېلې شوي.
یاد سازمان ادعا کړې چې د اسلامي امارت سرپرست حکومت د نجونو حقونو د اعادې په برخه کې پر هېڅ ژمنه عمل نه دی کړی او په خبره يې برعکس يې د ټولنې پر دې قشر بنديزونه لا سخت کړي دي.
یاد سازمان زیاته کړې:« څه باندې دوه کاله د مخه د طالبانو په بیا واکمنېدو سره د میلیونونه افغان نجونو د پرمختګ هېلې او خوبونه مات شول. طالبانو د نجونو د حقونو اعادې لپاره خپله هېڅ ژمنه نه ده پر ځای کړې او لا محدودیتونه زیاتوي.»
د سیاسي چارو کارپوه احمد خان اندړ وايي: «موږ ګیله من یو، د افغانستان اسلامي امارت دې پر خپلو دغو فرمانونو له سره کتنه وکړي، ځکه چې د اسلام په سپېڅلی دین کې ښځو او نارینه وو ته د زده کړو او کار مساوي حق ورکول شوی دی.»
د ښځو د حقونو فعالان بيا باوري دي، که د اسلامي امارت سرپرست حکومت د نجونو زدهکړو په شمول د بشري حقونو په تحقق کې نرمښت اختيار نه کړي، له شک پرته به نړيواله ټولنه ورسره له هر راز اړيکو انکار وکړي.
دوی ټينګار کوي، چې سرپرست حکومت دې د خپل مسووليت له مخې نجونو ته د زدهکړو شرعي حق ورکړي.
د ښځو حقونو فعاله ثریا پیکان وايي: « د حقونو نړیوال سازمان پرله پسې د افغانو ښځو د وضعیت په تړاو خپلې اندېښنې څرګندوي او اړونده مراجع ته چې هغه د ملګرو ملتونو سازمان دی وړاندې کړې دي؛ خو د ملګرو ملتونو له لخوا کوم اقدام نه دی ترسره شوی.»
د اسلامي مارت ویاند ذبیح الله مجاهد د نجونو زدهکړو په تړاو د ملګرو ملتونو د سرمنشي او د بښنې نړيوال سازمان تازه څرګندونې تکراري بولي او په اړه يې له نظر ورکولو ډډه کوي.
واک ته د اسلامي امارت سرپرست حکومت له رسېدو یوه میاشت وروسته له شپږم ټولګي پورته زدهکوونکې نجونې ښوونځيو ته له تګ منعه کړای شوې، چې دا پرېکړه د عامو خلکو او نړيوالو له توندو غبرګونونو سره مخ شوه.
