د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو بشري مرستو همغږۍ ادارې (اوچا) پر خپله ټویټرپاڼه لیکلي، سږ کال د بودیجې کمښت له امله یو میلیون ښځو او ۷۰۰ زرو ماشومانو ته مرستې نه دي رسېدلي.
اوچا خبرداری ورکړی که د اړتیا وړ بودیجه ترلاسه نه شي، نو لږ تر لږه ۱۵ میلیونه افغانان د څښاک اوبو، حفظ الصحې او نورو برخو کې له ستونزو سره مخ وي.
اوچا زیاته کړې:« په ۲۰۲۳ کال کې د بودیجې کمښت له امله د مرستو محدودولو پر دوام تر دې دمه روان کال ۱ میلیون ښځو او نجونو حفاظتي کیټونه نه دي ترلاسه کړي. د دې ترڅنګ له ۵ کالو څخه کم عمره ۷ زرو ماشومانو هم د خوارځواکۍ پر وړاندې حفاظتي کیټونه نه دي ترلاسه کړي. اوچا د افغانستان دې وضعيت په اړه اندېښنه لري.»
بل خوا د اقتصادي چارو کارپوهان په اوسني وضعیت کې د افغانانو لپاره مرستې مهمې بولي او ټينګار لري، چې سرپرست حکومت بايد په زراعتي او معدني سکتور پانګونه وکړي تر څو اړمنو افغانانو ته د کار زمينه برابره شي.
د اقتصادي چارو شنونکی عبدالنصیر رشتيا وايي:« زه فکر کوم چې نړۍ د افغانستان په اړه مسوولیت لري او د ملګرو ملتونو سازمان دا مکلفیت لري چې اړمنو او بشري ناورین سره د مخ کسانو لپاره خپلو بشردوستانه مرستو ته دوام ورکړي، څو په هېواد کې د انساني او بشري ناورین مخنیوی وشي. له بلې خوا د افغانستان حکومت هم مکلف دی، چې په هېواد کې د فقر ستونزې د حل لپاره بنسټيزې لارې پيدا کړي او هغه څه چې زموږ د ملي ګټو او دیني ارزښتونو خلاف دي، له هغې تېر شي او په دې توګه د افغانستان اقتصادي ستونزې هوارې کړي.»
بل خوا د اقتصاد وزارت مسلکي مرستیال عبدالطیف نظري وايي، حکومت دې پر يوه داسې میکانېزم کار کوي چې له مخې يې زياتو افغانانو ته په کور دننه د کار زمينه برابره شي او کولای شي له دې لارې د خپلې کورنۍ اړتياوې پوره کړي.
نظري زیاتوي:« د افغانستان د شتمنۍ کنګل کېدو، بندیزونو او بانګي محدودیتونو له امله اقتصادي ستونزې شته؛ خو دا ستونزې تر دې کچې نه دي چې اندېښنې وزېږوي. ا.ا د کورنیو د اشتغال، د پېرلو د وړتیا زیاتولو او اقتصادي ودې او پراختیا لپاره په هېواد کې مهمې برنامې لري.»
په ورته مهال ډاکټران انديښنه لري، که په هېواد کې اړمنو خلکو ته پر وخت بشري مرستي ونه رسېږي نو د ناسم غذايي سيستم له امله د رامنځته کېدونکو ناروغيو کچه به لوړه شي.
روغتیاپال رازق خان وايي:« څنګه چې اوچا په خپل راپور کې ویلي، موږ په افغانستان کې د بودیجې د کمښت له امله د خوارځواکۍ کېټونه او ځېني کېټونه چې یوازې د مېندو لپاره وړیا وړاندې کېدل، اوس یې نه شو وړاندې کولی؛ نو دې سره به د خوارځواکۍ کچه نوره هم لوړه شي او هغه مېندې چې ماشومانو ته شیدې ورکوي، دوی به په سختو ناورغیو اخته شي، ځکه چې د فقر له امله نه شي کولی ځانونه تغذیه کړي.»
د ملګروملتونو د بشري مرستو هغږۍ ادارې(اوچا) خبرداری ورکړی که پر وخت د اړتيا وړ بوديجه ترلاسه نه کړي، نو په افغانستان کې به خپلې مرستې ودروي.
