د ملګرو ملتونو سرمنشي مرستیالې په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر زده کړو او دندو لګېدلي محدوديتونه د اندېښنې وړ بللي.
آمنه محمد د ښځو او نجونو حقونه د بشري حقونو نه بېلېدونکې برخه ګڼلې او ټينګار يې کړی چې هر ځای بايد خوندي او تأمين وي.
مېرمن آمنې دغه راز زياته کړې، نړيواله ټولنه هم بايد په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر زده کړو او کار د لګېدلو بندیزونو پر وړاندې چوپه خوله پاتې نه شي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي مرستیالې دغه راز ویلي: « په افغانستان کې میلیونونه ښځې او نجونې د خپلو بنسټيزو حقونو له جدي محدودیتونو سره مخ دي، لکه زده کړې او کار. نړۍ باید د دې سرغړونو پر وړاندې سترګې پټې نه کړي.»
خو د امربالمعروف او نهېعنالمنکر وزارت د ښځو او نجونو ټولو شرعي حقونو خونديتوب ته د خپلې ژمنتيا ډاډ ورکوي او زياتوي چې په تېرو څو کلونو کې يې د ښځو او نجونو حقونو پر تأمينولو سربېره د دوی حقونو پر وړاندې ځينې ناسم دودونه هم له منځه وړي.
د امرباالمعروف او نهې عن المنکر وزارت ویاند سیف السلام خیبر وايي: « د امربالمعروف، نهې عن المنکر او شکایتونو اورېدلو وزارت د اسلامي شریعت او د امیرالمؤمنین د فرمانونو په رڼا کې د ښځو ټولو شرعي حقونو خوندي کولو ته ژمن دی او په دې برخه کې توانېدلی چې د لسګونه زره ښځو حقونه خوندي کړي او دغه راز، هغه ناوړه دودونه له منځه یوسي چې له امله یې د ښځو شرعي حقونه تر پښو لاندې کېدل. باید وویل شي چې په مرکز کابل او نورو ولایتونو کې نه یوازې د خویندو لپاره د سوداګرۍ او کار اسانتیاوې برابرې شوې دي بلکې له فعالیتونو یې ملاتړ هم شوی.»
د نوموړي په خبره، دامهال مېرمنې پرسوداګرۍ سربېره په ګڼو سکټورونو کې پر کار بوختې دي او غوښتنه کوي چې هېڅوک دې د ورته مسايلو په مطرح کولو سره د افغانستان په کورنيو چارو کې مداخله نه کوي.
بله خوا ځينې زده کوونکې نجونې له حکومت غواړي چې را روان پسرلی دې يې د حقونو لا خونديتوب په موخه پرمخ تړلي ښوونځي بېرته پرانېستل شي.
زده کوونکې مریم وايي: « څلور کاله وشول چې زموږ د ښوونځیو دروازې بندې دي او موږ له خپلو درسون وروسته پاتې یو. له حکومت غوښتنه کوو چې نور د ښوونځیو دروازې خلاصې کړي، ښځو او نجونو ته د کار اجازه ورکړي.»
د چارو شنونکي هم ورته غوښتنه لري او وایي، اسلامي امارت دې په را روان نوي کال کې د نجونو پرمخ د ښوونځيو او پوهنتونو دروازې پرانیزې، ترڅو په برابره توګه زده کړو ته دوام ورکړي.
د نړیوالو اړیکو شنونکی سیمر انګار وايي: « اوس د دې وخت را رسېدلی چې اسلامي امارت یوه روښانه او عملي پرېکړه وکړي. باید د شریعت او اسلامي احکامو په چوکاټ کې د نجونو مکاتب او پوهنتونونه بېرته پرانیزي.»
په تېرو څلورو کلونو کې د نجونو پرمخ له شپږم ټولګي پورته د ښوونځيو او پوهنتونونو له تړل کېدو وروسته، ګڼو نجونو او ښځو په دیني مدرسو کې زده کړو ته مخه کړې.