له یو شمېر نړیوالو بنسټونو او نا دولتي موسسو تشکیل شوی د افغانستان روغتیايي کلسټر د یوه راپور په خپرولو سره ادعا کړې چې د افغانستان په ګډون د نړۍ په اکثریت هېوادونو او بنسټونو د امريکا له لوري د مرستو بندېدو د افغانستان پر روغتيايي سکټور اغېز کړی.
د روغتیا کلسټر د ملګرو ملتونو د ځينو ادارو په شمول له نړيوالو سازمانونو یوه تشکیل شوې ټولنه ده چې تر ډېره يې تمرکز په هېوادونو کې پر روغتيايي سکټور ور ټوله ده.
د دې بنسټ په راپور کې راغلي، د امريکا د نړیوالو مرستو له بندېدو سره په افغانستان کې څه باندې ۳۰۰ روغتيايي مرکزونه تړل شوي او په دې توګه روغتيايي خدمتونو ته د ۲.۵ ميليونو افغانانو لاسرسی پرې شوی دی.
د راپور یوه برخه: « د امريکا له لوري د نړيوالو مرستو ځنډېدل د افغانستان په ۳۱ ولايتونو کې د ۳۲۰ روغتيايي مرکزونو د بندېدو لامل شوي. د دې مرکزونو د بيا فعالولو لپاره د مالي تمويل پيدا کولو په موخه د مرسته رسوونکو شريکانو ترمنځ قوي همغږۍ ته اړتيا ده.»
ډاکټران دې شمېرو ته په پام په افغانستان کې د روغتيايي مرکزونو د فعاليت بندېدو په اړه اندېښمن دي او وايي، له دې سره په لرې پرتو سيمو کې روغتيايي خدمتونو ته د خلکو لاسرسی کمېدای شي او دغه راز دا احتمال هم شته چې د محدود لاسرسي له امله په يادو سيمو کې د درملنې وړ ناروغيو له امله د مړينې کچه لوړه شي.
ډاکټر کمین ساپی وايي: « د سیاسي وضعیت یا هم نورو بېلابېلو ستونزو له کبله که دغه صحي خدمات د کور دننه او په هېواد کې بندېږي یا بند شوي، زه یې د هېواد والو او روغتیايي سکټور په خیر نه بولم. له دې سره زموږ د هېواد روغتیايي وضعیت ممکن خراب او د ناروغانو لپاره د درملنې نه شتون له امله د مړینې کچه لوړه شي. همدارنګه څرنګه چې تاسو وینئ، د مور او ماشوم د مړینې کچه هم لوړه شوې چې ښايي یو دلیل یې همدا وي. موږ له نړیوالو روغتیايي سازمانونو غوښتنه کوو چې د تېر په څېر خپلو مرستو ته ادامه ورکړي او هغه مرستې بېرته پيل کړي چې اوس مهال یې بندې کړې دي.»
ډاکټر عبدالرزاق احمدزی وايي: « په مختلفو ولایتونو کې اکثریت هغه کلینیکونه چې د موسسو له خوا اداره کېدل، اوس بند شوي او موږ له اسلامي امارت غوښتنه لرو چې دغه ستونزه هواره کړي. باید هغو لرو پرتو سیمو کې چې په کې دغو کلینیکونو فعالیت درلود او د مور او ماشوم په برخه کې یې خدمات وړاندې کول، د ستونزو له ډېرېدو مخه ونیول شي.»
په دې اړه مو د عامې روغتيا وزارت نظر وغوښت، خو مسوولینو يې ځواب را نه کړ.
شاوخوا يوه اوونۍ وړاندې د روغتيا نړيوال سازمان ويلي و چې په افغانستان کې د هرو ۱۰۰ زرو ښځو له ډلې څه باندې ۶۰۰ هغه يې کافي روغتيايي خدمتونو ته د لاسرسي نه لرلو له امله د زېږون پرمهال ژوند بايلي.
