د صنعت او سوداګرۍ وزارت چارواکي وايي، د روان کال په لومړیو شپږو میاشتو کې د څه باندې ۳۰ میلیونو امریکايي ډالرو په ارزښت تازه میوې نورو هېوادونو ته صادرې شوې دي.
دوی زیاتوي،چې ډېری تازه میوې پاکستان، هند، چین، متحده عربي اماراتو، جرمني، سعودي عربستان، امریکا او یو شمېر نورو هېوادونو ته صادر شوې دي.
د صنعت او سودګرۍ وزارت ویاند اخوندزاده عبدالسلام جواد وايي:« افغانستان د تازه مېوو بېلابېل ډولونه د نړۍ مختلفو هېوادونو ته صادر کړي؛ په دې کې انګور، زردآلو، مڼې، ګیلاس، تازه انځر، خټکي، توت، انار، شفتالو او نورې مېوې پاکستان، هند، متحده عربي اماراتو، چین، انګلستان، هالنډ، جرمني، امریکا، فرانسې، سعودي عربستان او نورو هېوادونو ته صادرې کړې دي.»
په ورته مهال، ګلوبل ټایمز په تازه خپاره کړي راپور کې ویلي، افغانستان په تېرو شپږو میاشتو کې ۶۳۵ ټنه زعفراڼ او اينجه صادر کړې دي.
دې ورځپاڼې وړاندې لیکلي، د دې صادراتو ټولیز ارزښت ۷۷.۵ میلیونه ډالره کېږي.
ورځپاڼې د صنعت او سوداګرۍ وزارت چارواکو په حواله زياته کړې، په دې موده کې افغانستان د ۲۰.۵ میلیونو ډالرو په ارزښت ۱۸ ټنه زعفراڼ او د ۵۷ میلیونو ډالرو په ارزښت ۶۱۷ ټنه اېنجه صادر کړي دي.
د راپور پر بنسټ، دغه صادرات په لویه کچه د چین، سعودي عربستان، متحده عربي اماراتو، هند، اسپانیا، جرمني، ازبېکستان، انډونیزیا، امریکا او بریټانیا هېوادونو بازارونو ته استول شوي دي.
دا په داسې حال کې ده چې د هېواد یو شمېر سوداګر وايي، د صادراتو په برخه کې لاهم له ګڼو ستونزو سره مخ دي.
سوداګر عبدالجبار ساپی وايي: « سبزیجات دي، تازه مېوه ده، وچه مېوه ده، خصوصا ً تالک او تېږې، د ډبرو سکاره، زعفران او خصوصا ً نور هغه مواد چې هغه په خامه توګه د نورو هېوادونو لپاره دي او ډېر نور شیان دي. پنبه ده، چې په دې کې په لوړه کچه الحمد الله صادرات روان دي. د دې لپاره موږ څومره چې کولی شو د خپلو صادراتو لپاره مارکېټېنګ وکړو، وېزو ته ډېر اړتیا ده، چې اسلامي امارت له هغو هېوادونو سره په ځانګړې توګه چې په افغانستان کې سفارتونه لري، د تجارانو لپاره وېزې خلاصې شي او مشکل حل شي په داخل کې. د تازه مېوو او ترکاریو لپاره سړې خونې جوړې شي، د دې لپاره د برق منظم سیسټم جوړ شي.»
د اقتصادي چارو شنونکي بیا وایي، که سرپرست حکومت غواړي د افغانستان صادرات لا وغوړیږي، نو اړتیا ده چې له هېوادونو سره په پرله پسې توګه پر سوداګریزو اړیکو خبرې وکړي.
د دوی په خبره، د افغاني صادراتو د غوړېدا لپاره اړتیا ده چې له یو شمېر هېوادونو سره ښې او مثبتې سیاسي او اقتصادي اړیکې ولرو.
د اقتصادي چارو شنونکی آصف ستانکزی وايي: « زموږ یوازې البته نړیوال تجارت نه، زموږ په اکاډمیک سایټ کې، زموږ داسې په وېزو راکړه ورکړه کې، زموږ په صحي برخو کې، افغانستان ته د نړیوالې پانګونې راجذبولو برخه کې، دا هغه لارې دي چې له ډيپلوماټیک سایټ باید ورته لاجدي ګامونه واخیستل شي او بیا راځو موږ نړیوال مشروعیت ته. د افغانستان نړیوال مشروعت کولی شي د افغانستان په نړیوال تجارت ټول قیودات لرې کړي، له بانکي برخې، له ټرانسپورټ برخې. بل اسلامي امارت لکه د نورو هېوادونو په څېر د ډبلیو.ټي.اېف چې د نړیوال ټرانسپورټ یوه لویه اداره ده، غړیتوب لاسته راوړي. د دغې ادارې غړیتوب په لاسته راوړلو سره د افغانستان په دغو توکو باندې تعرفې کمېږي.»
دا په داسې حال کې ده چې تېره ورځ د کندهار ځایي بڼوالو پر ګاونډي پاکستان نیوکه وکړه چې د افغانستان په تازه مېوو یې تعرفه لوړه کړې او له امله یې د انارو صادرات ټکني شوي دي.
پاکستان یو له هغو ګاونډیو هېوادونو دی چې د افغاني محصولاتو پر وړاندې یې تل له بېلابېلو لارو خنډونه جوړ کړي دي.
د افغانستان دغه ګاونډی د افغاني محصولاتو د رسېدو پر مهال یا لارې تړي او یا هم د لوړو تعرفو په لګولو سره هڅه کوي چې د افغاني محصولاتو د صادرېدو مخه ونیسي.
