په داسې حال کې چې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د مرستندویه ماموريت) یوناما( مشرې د دې سازمان امنیت شورا غونډې ته د افغانستان د وضعیت په هکله اندېښنه ښولې، خو د نوموړې مرستيال اندریکا راټواټ بيا تازه له اړمنو او زیانګالو افغانانو سره د دوامداره ملاتړ پر اړتیا ټینګار کړی.
راټواټ ويلي، په افغانستان کې باید د خلکو د دایمي اړتیاوو پوره کولو لپاره د يوه ځانګړي پروګرام له لارې عملي ګامونه پورته شي.
د یوناما مرستیال زیاته کړې: « زه فکر کوم دا ډېره مهمه ده چې د افغانستان په څېر هېوادونو کې نه یوازې دا چې باید بشري اړتیاوو ته رسېدنه وشي، بلکې ټولنيزو ستونزو ته د رسېدنې په موخه باید اوږدمهاله حل لارې ولټول شي او په دې برخه کې پانګونه اړینه ده. له دې ورهاخوا، پوښتنه دا ده چې ولې دغه اوږدمهاله حل لارې نن ورځ ډېرې مهمې دي؟ ځکه موږ د دې شاهدان يوو چې هره ورځ ګڼ شمېر افغانان له ایران او پاکستان خپل هېواد ته ستنیږي؛ هغه څه د اقلیمي بدلونونو، پرله پسې وچکالۍ او بېوزلۍ له کبله یې د اړمنو وضعیت لاپسې پېچلی کړی.»
د اقتصاد وزارت چارواکي د دې څرګندونو هرکلی کوي او زیاتوي، نړیوال دې په افغانستان کې د بنسټیزو او هغو پروژو د بشپړولو لپاره عملي ګامونه پورته کړي چې چارې يې نیمګړې پاتې دي.
د اقتصاد وزارت مسلکي مرستیال عبدالطیف نظري وايي: « د افغانستان اسلامي امارت اقتصاد وزارت د یوناما مرستیال له هغو څرګندونو هرکلی کوي چې اوږدمهاله مرستو په اړه یې کړې. موږ غواړو نیمه پاتې پروژې بشپړې شي او د ملګرو ملتونو مرستې په پراختیايي برخه کې ولګول شي، تر څو افغانستان پر یوه ځان بسیا هېواد بدل شي.»
د افغانستان په جغرافیه کې د اوږدو جګړو او سیاسي بدلونونو له امله ډېری افغانان پر بهرنيو مرستو ژوند چلوي، دا وضعیت د دې لامل شوی چې خلک د اقتصادي ځان بساینې پر ځای د نورو پر مرستو تکیه پاتې شي.
که څه هم شاوخوا څلور لسیزو جکړو کې له افغانانو سره میلیاردونه ډالر مرستې وشوې، خو د کارپوهانو په اند، د نړیوالو له لوري لنډ مهالې مرستې نه یوازې ګټه نه لري بلکې په هېواد کې د اقتصادي تحرک مخه نیسي.
د سیاسي چارو شنونکی کمال کاکړ وايي: « افغانستان د یوناما مرستو ته اړتیا لري، په ځانګړې توګه هغو برخو کې چې خلکو ته د کار زمینې برابرېږي. اړتیا ده چې په لومړي سر کې نیمه کاره پرېښودل شوې پروژې بېرته پيل شي او په دویم ګام کې افغانانو ته د کار دایمي زمینه برابره شي.»
ځېنې نور بیا له افغانستان سره شوې مرستې لږې ګڼي او وایي، نړیوال دې له افغانستان سره د لويو پروژو په پلي کولو، کرنې او پانګونې په سکټورونو کې همکاري وکړي، څو په دې توګه اقتصادي ستونزې په اساسي توګه هوارې شي.
د اقتصادي چارو شنونکی لعل ځاځی وايي: « د افغانستان ستونزو ته په کتو د بشري مرستو کچه کمه ده او دغه راز د مرستو د وېش مکانیزم هم له ستونزو سره مخامخ دی. دغه مرستې خپله هم ستونزې لري او په غیر مستقیمه توګه ورته خنډونه جوړېږي. په کار ده چې د افغانستان د خلکو اړتیاوو، د لوږې او بېکارۍ لوړې کچې ته په کتو، کافي مرستې وشي.»
دا په داسې حال کې ده چې د یوناما مشرې روزا اوتنبایوا د ملګرو ملتونو امنیت شورا په غونډه کې د افغانستان اقتصادي وضعیت کړکېچن یاد کړ او زیاته یې کړه، روان کال په افغانستان کې ۲۳.۷ میلیونه تنه افغانان بشري مرستو ته اړتیا لري.
ملګرو ملتونو له افغانانو سره د مرستې لپاره د درې میلیارد ډالرو بسپنې غوښتنه کړې خو تر اوسه یوازې۹۰۰ میلیونه ډالر ترلاسه شوي دي.
