د ایران په کوربه توب د افغانستان په تړاو دوه ورځنۍ سیمه ییزه ناسته د اسلامي امارت د استازي له ګډون پرته، په تهران کې پپل شوه.
دې غونډې ته د افغانستان له ټولو ګاونډیو هېوادونو سربیره، د روسیې، قطر او ترکیې استازي هم ور بلل شوي دي.
د ایران بهرنیو چارو وزیر د ناستې پیلیزو خبرو پرمهال په سیمه کې د افغانستان پر رول او اهمیت ټینګار کړی او د سیمې راتلونکی یې د افغانستان له راتلونکي سره تړلې بللی.
سیدعباس عراقچي دغه راز د افغانستان جیواېکانومیک موقعیت ته په اشارې زياته کړې، د افغانستان ثبات، امنیت او پرمختګ د سیمې لپاره سټراټیژیکه اړتیا او نېغ په نېغه د ګاونډيانو له ګټو سره تړلی ده.
د ایران بهرنیو چارو وزیر زیاته کړې: « د افغانستان ثبات او پرمختګ نه یوازې یوه انساني اړتیا ده بلکې د ټولې سیمې لپاره یو سټراټیژيک ضرورت هم دی. د تېرو څو لسیزو تجربې په غوره توګه وښوده چې په افغانستان کې د امنیت، پرمختګ او هوساینې شتون په مخامخ توګه د ټولو ګاونډیو هېوادونو له امنیت سره تړلی دی. دا به مبالغه نه وي چې که د لاهوري اقبال په څېر ووایو چې د سیمې راتلونکی د افغانستان له راتلونکي سره تړلی دی.»
عراقچي همدارنګه ویلي، تهران د کابل د ګاونډي او نږدې شریک په توګه په هر اړخیز ډول په سیمه کې د ادغام غوښتنه کوي او په دې باور دی چې سیمهییزې ستونزې او ترینګلتیاوې یوازې او یوازې د خبرو له لارې حل کېدای شي.
هغه د افغانستان او ګاونډیانو ترمنځ خبرې اترې او ډیالوګ نه یوازې د ناسمو اندونو له منځه وړلو کې مهم ګڼلي بلکې په خبره یې، د سیاستونو د همغږۍ او د متقابل درک لامل هم کېږي.
نوموړي دغه راز افغانان د ښې راتلونکي وړ ګڼلي او د ناستې له ګډون کوونکو یې غوښتي چې له هرڅه وړاندې او د اخلاقي اړخ په نظر کې نیولو سره د هغوی لاسنیوی وکړي.
سیدعباس عراقچي په دې اړه ویلي: « د افغانستان د ګاونډیو هېوادونو ترمنځ د خبرو اترو د یوه منظم مکانیزم رامنځته کول سټراټیژيکه اړتیا ده. دا ډول ناستې نه یوازې له ناسم تفاهم څخه مخنیوی کوي بلکې د اقتصادي، سرحدي او انساني پروګرامونو او پلانونو د همغږۍ زمینه هم برابروي، دغه راز د کړکېچونو د کمېدلو او رغنده همکاریو ډېرولو لپاره هم مناسب بستر جوړوي.»
ټاکل شوې د تهران په کوربهتوب پيل شوې ناسته کې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ستونزو پر حل او یو شمېر نورو اړوند مسایلو په اړه هم خبرې وشي.
شنونکي د عملي حل لارو له وړاندې کولو پرته په داسې سیمهییزو ناستو کې چې یوازې د نظرونو د تبادلې پلټفارم وي، ګډون کول د وخت او سرچینو بې ځایه مصرف ګڼي.
دوی وايي، تجربو ښودلې چې له دې وړاندې هم د ستونزو د حل په موخه را بلل شوې ورته ناستې، له مطلوبې پایلې پرته پای ته رسېدلې دي.
د سیاسي چارو شنونکی روحالله هوتک وايي: « د اسلامي امارت له خوا د تهران په سیمه ییزه غونډه کې ګډون نه کول ښايي د افغانستان په ګټه وي. دا پرېکړه د اسلامي امارت خپلواکي ساتي او قاطع دریځ یې ښيي چې د هېواد مسایل له بهرنیو چوکاټونو او فشارونو پرته هم مدیریت کېدای شي.»
د سیاسي چارو شنونکی مرتضی مطهري وايي: « هغه سیمه ییزې ناستې چې پر افغانستان د پاکستان د تېریو او دغه راز د دواړو هېوادونو ترمنځ د اړیکو ښه کولو په موخه په څو هېوادونو کې جوړې شوې، د افغانستان او پاکستان ترمنځ یې د اړیکو پر ښه کولو هېڅ ډول مثبت اغېز نه درلود. له بده مرغه هغه هېوادونه چې دا ډول ناستې جوړوي او کوربه توب یې کوي، د پاکستان په ګټه خبرې کوي، حال دا چې پاکستان هم د بشري حقونو ناقض دی او هم یې د افغانستان پر ځمکني او هوايي حریم تېری کړی.»
د تېرې نومبر میاشتې په شپږمه د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ترینګلیتاوو د اوج په وخت او وروسته له هغې چې د کابل او اسلاماباد ترمنځ د ستونزو هواري لپاره د دوحې او انقرې منځګړیتوب بې پایلې را ووت، د ایران بهرنیو چارو وزیر وویل چې د یوې سیمهییزې ناستې رابللو هڅه کوي.
د ناستې له پيل یوه ورځ وړاندې د افغانستان بهرنیو چارو وزارت په دې ناسته کې د نه ګډون خبر ورکړ او ویې ویل، د موجوده فارمټونو د پیاوړتیا له لارې د سیمهییز تفاهم او همکاریو پر پراختیا باور لري.
