په داسې حال کې چې د ملګرو ملتونو پر مشرۍ د دوحې درېیمې ناستې ته شاوخوا شپږ ورځې پاتې دي؛ خو لاهم د ناستې د وروستۍ اجنډا په تړاو واحد نظر موجود نه دی.
که څه هم د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سیاسي استازولۍ (یوناما) مشرې روزا اتونبایوا په سر کې په دې ناستې کې د ښځو او بشري حقونو پر سر بحث او د اړونده استازو ګډون نه و تائید کړی؛ خو اوس د ملګرو ملتونو ویاند سټېفن دوجاریک ویلي، د ښځو او بشري حقونو پر سر خبرې به د دې ناستې د اجنډا اصلي برخه وي.
د رویټرز خبرې اژانس د راپور په حواله سټېفن دوجاریک د دوحې ناستې اصلي موخه د همغږۍ او منظمې کړنلارې له مخې له نړیوالې ټولنې سره د تعامل لپاره د سرپرست حکومت هڅول ښودلي.
دوجاریک وايي: « د دوحې ناستې اصلي موخه دا ده، چې سرپرست حکومت د افغانانو د ګټو لپاره د همغږې او منظمې کړنلارې له لارې له نړيوالې ټولنې سره تعامل ته وهڅوو. بشري حقونه او د ښځو او نجونو حقونه به د دوحې غونډې په ټولو ناستو کې د ملګرو ملتونو د بحث مهمه برخه وي.»
نوموړي د دوحې ناسته د ملګرو ملتونو پر مشرۍ د هغې دوامداره پروسې یوه برخه بللې، چې د ښځو او بشري حقونو موضوع یې اصلي برخه ده.
بل پلو د بشري حقونو د څار نړيوال سازمان اجرائیه مشرې تیرانا حسن د دوحې راروانې ناستې ته د ښځو پر نه وربللو نیوکه کړې او ویلي يې دي، دغه کار کولی شي په نړیوال سټېج کې سرپرست حکومت ته د مشروعیت او د ملګرو ملتونو حیثیت ته یو نه جبرانېدونکی ګزار وي.
حسن وايي: « د ښځو څنډې ته کول طالبانو ته د مشروعیت ورکولو ګواښ او د ښځو د حقونو مدافع او د هغوی د ماناداره ګډون اصلي ملاتړي په توګه د ملګرو ملتونو سازمان باور ته نه جبرانېدونکی زیان له ځانه سره لري.»
شمشاد ته باوري سرچینو چې د دوحې تېرې ناستې له ګډون کوونکو څخه دي ویلي، چې په دې ناسته کې د ښځو او بشري حقونو مساله د اجنډا برخه نه ده او نه يې هم استازو ته د ګډون بلنه ورکړل شوې.
خو اوس پوښتنه دا ده، که چېرې په دې ناسته کې د ښځو او بشري حقونو مساله په اجنډا کې شامله شي، د اسلامي امارت غبرګون به ورته څه وي؟
د سیاسي چارو شنونکی شېرحسن حسن وايي: « فکر نه کوم چې داسې بدلون یې کړی وي او که بدلون یې هم کړی وي او طالبان هم راضي شوې وي چې هلته شرکت وکړي نو دا نور الله نور خبره ده، تر ټولو ښه خبره ده چې دا خبرې وشي؛ خو که چېرې طالبان ګډون ونه کړي نو ملګرو ملتونو غونډه چې غواړي په دوحه کې جوړه شي هغه به بیا دغسې بې منځپانګې وي لکه څنګه چې نورې غونډې وې.»
په ورته مهال په ملګرو ملتونو کې یوشمېر مهمو سرچینو تائید کړې چې د دوحې راتلونکې ناستې مشري د سیاسي او سولې په برخه کې د دې سازمان د سرمنشي مرستیاله، رزمري دېکارلو کوي.
اسلامي امارت په دې اړه څه نه دي ویلي او له دې وړاندې یې ویلي و چې له دوی سره د شریکې شوې اجنډا له مخې یې په دې ناسته کې د ګډون پرېکړه کړې؛ خو ویلي چې د اجنډا د بدلون په صورت کې به له خپلې دې پرېکړې پر شا شي.
