په هېواد کې له شپږم ټولګي پورته د نجونو پرمخ د ښوونځیو له تړل کېدو ۱۰۰۰ ورځې پوره شوې.
د اسلامي امارت دا پرېکړه له پیله له نیوکو سره مخ شوه او په دې موده کې يې په کور دننه او له هېواده بهر د بېرته پرانېستلو غوښتنې کېږي چې د افغانستان د ښځو، نجونو او بشري حقونو لپاره د امریکا ځانګړې استازې رینا امیري او د بشري حقونو په برخه کې د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنېټ ویلي، دې محرومیت د افغان نجونو هیلې مړې کړي او دغه پرېکړه یې له تصوره لرې بللې.
امیري وايي: « له هغه وخته چې افغانستان کې د نجونو پر زده کړو بندیز لګېدلی، ۱۰۰۰ ورځې تېرې شوې، دې پرېکړې د افغان نجونو هیلې له منځه یوړې، د هېواد راتلونکی یې ننګولې او افغانستان په نړۍ کې د یوازیني هېواد په توګه پاتې شو چې دا ډول سخت دریځي په کې عملي کېږي.»
بېنېټ وايي: « په افغانستان کې د نجونو پرمخ د ښوونځیو له تړل کېدو د ۱۰۰۰ ورځو پوره کېدل تقریبا له تصور لرې او د نه منلو مساله ده. په میلیونونه افغانې نجونې د خپلو هیلو تسلیمېدلو ته تیارې نه دي. موږ باید په کلک هوډ د هغوی ترڅنګ ودرېږو.»
بل لور ته د بریتانیا پخواني لومړي وزیر ګورډن براون له نړیوالو غوښتي چې د افغانستان له سرپرست حکومته د افغان نجونو د اساسي حقونو د غوښتنې لپاره سره یوځای شي.
براون وايي: « افغان نجونو اوس د زدهکړو ۱۰۰۰ ورځې له لاسه ورکړي چې هېڅکله یې بېرته نه شي ترلاسه کولی. دا د ټولې نړۍ لپاره ښه وخت دی چې متحد شي او غوښتنه وکړي چې طالبان د هرې نجلۍ اساسي بشري حقونو ته درناوی وکړي.»
په کور دننه هم باورونه دا دي چې د ښوونځیو بندېدو له امله کورنی او بهرنی مشروعیت تر سوال لاندې راغلی دی چې همدې مسالې په نړیواله کچه د افغانستان سیاسي ثبات او اړیکې ننګولي دي.
د سیاسي چارو شنونکی ادریس محمدي ځاځی وايي: « نجونې له زده کړو لرې پاتې شوي او لرې پاتې کېږي او هم دغسې بندیزونو ته لار هواره شوې ده، له همدې امله کورنی او بهرنی مشروعیت تر پوښتنې لاندې راغلی دی.»
د سیاسي چارو شنونکی زلمی افغانیار وايي: « دا چې بیا هم د سیمې او نور هېوادونه او نړیوال بنسټونه پیغام ورکړي او خبرپاڼې پاڼې خپرې کړي هېڅ درد نه دوا کوي، دا ستونزې باید افغانستان د ملت د غوښتنو پر بنسټ چې په دې جغرافیه کې ژوند کوي هوارې شي. نن که موږ دغه ډول پیامونه اورو موخه یې یوازې په حکومتولۍ کې د خپلو سیاسي ګټو پلي کول دي.»
د نړیوالو دې غبرګونونو ته تر دې دمه اسلامي امارت کوم غبرګون نه دی ښودلی او د پرله پسې اړیکو سره سره یې نظر شریک نه کړ.
خو له دې وړاندې د اسلامي امارت ویاند ذبیح الله مجاهد ویلي وو چې له شپږم ټولګي پورته د نجونو د زدهکړو په پلان کار کوي او د یوه مناسب اسلامي چوکاټ په برابرولو سره به له شپږم ټولګي پورته نجونو ته د زدهکړو اجازه ورکړي؛ خو دې پرېکړې ته یې زرګونه افغان نجونې سترګې په لاره دي.
