در حالی که اداره ملی ستندرد ۱۰ تانکر تیل بی کیفیت را به ایران مسترد کرده، ایران ادعا میکند که هیچ ستندردی برای ارزیابی فرآورده های نفتی در افغانستان وجود ندارد.
احمد معروف خانی، رئیس اتحادیه صادرکنندگان نفت این کشور میگوید که افغانستان نمیتواند معیار برای ارزیابی کیفیت فرآورده های نفتی تعیین کند و به همین دلیل این ارزیابی ها بر اساس معیارهای خودسرانه تعریف شده در این کشور صورت میگیرد.
او میافزاید:« افغانستان به هیچ وجه نمیتواند معیار کیفیت مناسب فرآورده های نفتی را تعیین کند؛ زیرا آنها برای خود ستندرد تعیین کرده اند که از لحاظ مسلکی قابل اعتماد نیست.»
کارشناسان امور اقتصادی میگویند که حکومت باید تلاش کند از تجهیزات پیشرفته برای ارزیابی فرآورده های نفتی در اختیار اداره ملی نورم و ستندرد ملی قرار دهد.
محمدنبی افغان کارشناس اقتصادی میگوید:« بهتر است که حکومت در جهت ستندرد سازی این وسایل و وسایط تغییر ایجاد کرده و مطابق عصر کنونی ابزار پیدا کند. موضوع دیگر این است که با تجار درباره قیمت های بلند جلسه ای داشتیم که به گفته آنها در اینجا تقاضا زیاد و تیل کم است. اداره ملی ستندرد در سرحدات مشکل ایجاد کرده است و ما نمیتوانیم به تیل کامل رسیدگی کنیم؛ به همین دلیل قیمت ها بالاست.»
اما برخی دیگر با رد ادعای ایران میگویند اداره ملی ستندرد ظرفیت کافی برای ارزیابی نفت و سایر کالاهای وارداتی را دارد و به گفتهٔ آنها با ثابت شدن بیکیفیتی برخی کالا های ایرانی، مقامات ایرانی وقت و ناوقت ادعاهای بی اساس میکنند.
عبدالبصیر ریشتیا کارشناس اقتصادی میگوید:« پیش از این افغانستان به زباله دانی محصولات بی کیفیت کشورهای خارجی تبدیل شده بود و کشورهای همسایه محصولات بی کیفیت خود را به افغانستان صادر میکردند که متأسفانه مشکلات اقتصادی و صحی را به همراه داشت. در ساخت و ساز، نفت و مواد غذایی نیز چنین مشکلاتی وجود داشت. اکنون اداره ملی ستندرد افغانستان با لابراتوارهای مجهز فعالیت خود را انجام میدهد و بر اساس آن از واردات تیل و فرآورده های نفتی غیر ستندرد جلوگیری میکند و ده ها هزار تن مواد ساختمانی، نفتی و خوراکی را مسترد کرده است.»
بر اساس اطلاعات اتحادیه صادرکنندگان نفت ایران، اداره ملی ستندرد افغانستان در یک ماه گذشته ۱۶۰ تانکر فرآورده های تیل بی کیفیت را از طریق بندر ۷۸ میل فراه به ایران مسترد کرده است.
سعی کردیم نظر اداره ملی نورم و ستندرد را با خود داشته باشیم، اما مسوولین نظر خود را شریک نکردند.