د صنعت او سوداګرۍ وزارت چارواکي وايي، روان لمریز کال د تېر کال پرتله ایران ته د افغانستان په صادراتو او دغه راز له ایران څخه هېواد ته په وارداتو کې زیاتوالی راغلی.
دوی زیاتوي، په تېرو اوو میاشتو کې ایران ته د۳۰ ميليونو ډالرو په ارزښت توکی صادر شوي او برعکس په همدې موده کې له ایرانه د يو مېليارد ډالرو په ارزښت واردات شوي.
د دوی په خبره، سږ کال د دې ترڅنګ چې ايران ته د افغانستان صادرات زيات شوي، ترڅنګ یې له دې هېواد د وارداتو اندازه هم زياته شوې ده.
د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویاند اخندزاده عبدالسلام جواد وايي: « د ایران له اسلامي جمهوریت سره د افغانستان د سوداګرۍ کچه د ۱۴۰۳ کال په لومړیو ۷ میاشتو کې ۱ میلیارد او ۸۲۷ میلیونه ډالره وه چې له دې ډلې ۳۰ میلیونه ډالره صادرات او ۱ میلیارده ۷۹۷ میلیونه ډالره واردات دي. په لویو صادراتي توکو کې معدني ډبرې، ممیز، د سربو خښتې، د څښاکو مختلف ډولونه او د کنجدو دانې شامل دي او په وارداتو کې هم ډیزل، پټرول، د فابریکو خام مواد، اوبلن ګاز او سمنټ شامل دي.»
له دې سره ایراني چارواکو ویلي، روان کال ایران يوازې د دوغارون بندر له لارې افغانستان ته د ۱۶۷ میلیونو ډالرو په ارزښت صادرات کړي.
د دې بندر مدير ایراني رسنیو ته ويلي، د دوغارون بندر له لارې د ۱۶۷ ميلیونه ۷۱۳ زره ډالرو په ارزښت افغانستان ته صادرات شوي چې په خبره یې دا شمېرې د تېر کال پرتله افغانستان ته د ایران په صادراتو کې د شاوخوا ۵۰ سلنې زیاتوالي څرګندونه کوي.
دې ته په کتو، د اقتصادي چارو کارپوهان وايي، سرپرست حکومت دې د اقتصادي بحران د مخنيوي لپاره د ایران تر څنګ له نورو هېوادونو سره هم سوداګري پراخه کړي.
د اقتصادي چارو کارپوه نورالله عزیز وايي: « په هره اندازه چې دا اړیکې پياوړتیا پیدا کوي، کولی شي چې د نورو بدیلونو یا هم له نورو هېوادونو سره د اړیکو د پياوړتیا په برخه کې فرصتونه آماده کړي. د ایران توکي د افغانستان په داخل کې ښه بازار لري او ترڅنګ یې کولی شي چې افغان تجاران د ایران له لارې خپل توکي نورو هېوادونو ته انتقال کړي. د ټرانزیټ قیمت هم د افغانستان په تجارت باندې اغېز کولی شي.»
ځېنې نور بیا وايي، سرپرست حکومت ته په کار ده چې د بېروزګارۍ کمولو لپاره دې له هېوادونو سره اقتصادې اړیکې پیاوړې کړي.
د اقتصادي چارو کارپوه محمد یونس ځدراڼ وايي: « د کار په برخه کې زموږ افغانان چې په غیر قانوني توګه ایران ته ځي او هلته کار کوي، هغوی ته خپل امتیازونه او اجوره په خپل وخت نه ورکول کېږي یا بیخي ورکول کېږي نه، له کاري اصولو سره سم ورسره چلن نه کېږي. نو که چېرې دولت داسې یو مکانیزم د خپلو کارګرانو لپاره جوړ کړي چې هغوی ایران ته د کار لپاره په رسمي توګه ولاړ شي او د دولت له خوا معرفي شي، دا به ښه کار شوی وي.»
په ټوله کې د شنونکو غوښتنې دا دي چې سرپرست حکومت دې په کور دننه د بې روزګارۍ کچې کمولو لپاره په لویو او وړو پروژو کار پیل کړي، ترڅو بهر ته په قاچاقي او سختو لارو د ځوانانو د تګ مخه ونیول شي.
