د اسلامي امارت د پوهنې وزارت سرپرست داسې مهال د ښوونې روزنې په سکټور کې له نړیوالو د مرستو غوښتنه کوي چې سرپرست حکومت تازه په طبي برخه کې د نجونو پر نيمه لوړو زده کړو هم بندیز اعلان کړ.
حبیبالله آغا په خوست کې د شمشاد له خبريال سره مرکه کې منلې چې د پوهنې وزارت د ښوونیزو بنسټونو د پراختيا لپاره د بوديجې له جدي کمښت سره مخ دی او له همدې کبله له نړيوالو غواړي چې په دې برخه کې د پوهنې وزارت لاسنيوی وکړي.
د پوهنې وزارت سرپرست حبیبالله آغا وايي: « له اسلامي امارت سره د تعمیراتو جوړولو بودیجه نه شته او که وي هم ډېره کمه ده. موږ عادي بودیجه لرو، خو د معارف انکشافي بودیجه په نشت حساب ده. موږ په دې اړه هر کال له موسسو سره خبرې کوو.»
کارپوهان که څه هم د تعليمي پراختيا لپاره د بوديجې کمښت ننګونه بولي، خو د نجونو ثانوي، لوړو او په دې وروستيو کې پر نيمه لوړو زده کړو د محدوديت پرېکړه هم غيرعادلانه ګڼي.
د دوی په باور، دغه ډول پرېکړې ښايي نړيوال په دې يقيني کړي چې له افغانستان سره د تعليم په برخه کې هېڅ راز همکاري ونه کړي.
د چارو شنونکی یوسف امين ځاځی وايي: « زه له یو چا پیسې غواړم چې ماته د مکتب ودانۍ جوړه کړه خو تعلیم ته اجازه نه ورکوم. ولې یې درکړم؟! دا ښکاره خبره ده، ته تعلیم ته اجازه ورکړه، ښځو ته اجازه ورکړه چې تعلیم وکړي، تعلیمي موسسو ته اجازه ورکړه، د زده کړو په اړه رشد وکړه؛ ترڅو نړیوال کومک درسره وکړي. زه فکر کوم دا واضحه خبره ده چې ته تعلیم ته اجازه نه ورکوي خو مرسته غواړې.»
ځينې نور شنونکي بیا د سرپرست حکومت دې ډول پرېکړو ته له متفاوتې زاويې ګوري او وايي، په دې توګه افغانستان په نړيواله کچه لا منزوي کېدای شي.
د چارو شنونکی زلمی افغانیار وايي: « که وغواړو یو باثباته افغانستان ولرو او ځان له نړۍ سره برابر کړو، باید زمینې هم برابرې کړو. له بلې خوا، که موږ بشري مرستې غواړو ترڅو خپل علمي او فرهنګي ظرفیتونه لوړ کړو، نو ښکاره خبره ده چې هغوی له موږ لاسته راوړنې غواړي. نو که موږ راځو هغوی له بندیزونو سره مخامخ کوو، دلته تقابلات منځته راځي. په تقابلاتو کې د دې په ځای چې افغانستان له انزوا څخه ووځي، لا زیاتې انزوا ته ټېل وهل کېږي.»
په طبې انسټېټيوټونو کې د نجونو پر زده کړو تازه لګول شوی بندیز په کور دننه او بهر د خلکو غبرګونونه را پارولي او دا پرېکړه زيانموونکې بولي.
حکومت له دې وړاندې له شپږم ټولګي پورته ټولګيو کې د نجونو پر زده کړو او دغه راز پوهنتونو کې هم د نجونو پر تحصیلاتو تر امر ثاني بندیز لګولی. هغه امر ثاني چې د څو کلونو په تېرېدو سره لا هم نه دی را رسېدلی.
