واک ته د اسلامي امارت له رسېدو راهیسې د افغانستان وضعیت ښه والي لپاره لسګونه ناستې ترسره شوې او په هره جوړېدونکې ناسته کې په افغانستان کې د بشري حقونو د تامین، ټولګډونه حکومت جوړولو، له ترهګرۍ او نشهیي توکو سره د مبارزې غوښتنه شوې.
که څه هم اسلامي امارت دا موارد تطبيق شوي بللي؛ خو د سیاسي چارو یو شمېر کارپوهان وايي، که اسلامي امارت رښتيا هم د نړيوال رسميت او تعامل غوښتونکی وي، نو د افغانستان په تړاو هره جوړېدونکې ناسته کې دې ګډون وکړي.
د سیاسي چارو کارپوه ادریس محمدي ځاځي وايي: « د اسلامي امارت چارواکي دمګړۍ د دوحې فارمټ یا کانفرانس په چمتوالي بوخت دي، دوی هلته په سیاستونو جوړولو مشغول دي. دوی د توازن برقرارولو یا راتلونکو حساسیتونو د نه راپارېدو له امله د ایران فارمټ کې ګډون ونه کړ.»
کارپوهان وایي، په تېرو درېیو کلونو کې ګڼې ناستې د افغانستان په تړاو جوړې شوې او په خبره یې یادې ناستې هېڅ د افغانستان پر ګټه نه وې، ځکه د دوی په خبره هر هېواد کوښښ کوي څو د دغسې ناستو له لارې سیاسي او اقتصادي موخې تعقیب کړي.
د سیاسي چارو کارپوه توریالی ځاځی وايي: « دا ناستې د دې لپاره کېږي، چې له ګاونډیو نیولې تر نړیوالو هېوادونو پورې د دوی سیاسي موخې په کې خوندې دي، موخه افغانستان نه دی، د دوی خپلې سیاسي ګټې دي او افغانستان د همدوی د سیاسي موخو قرباني شوی دی. که افغانان خپله خپل ځانته ته متوجې نه شي، خپل راتلونکي ته متوجې نه شي، ملي وحدت رامنځته نه کړي؛ نو دا هېواد به له همدغسې بدبختیو سره مخامخ وي.»
یو شمېر نور بیا په دوحه کې د افغانستان په تړاو کېدونکې ناسته مهمه بولي او له سرپرست حکومته غواړي، چې له پياوړې اجنډا سره په کې ګډون وکړي.
د سیاسي چارو کارپوه معین ګل څمکنی وايي: « د دوحې درېیمه ناسته کې باید اسلامي امارت ډېر واضح دریځ ونیسي، د خاص استازي ټاکل کېدل دومره اړین نه دي او ترڅنګ یې اسلامي امارت باید هلته د ولس استازیتوب وکړي، جهتونه باید نه وي، اوس په افغانستان کې داسې نظام قایم دی چې ټوله خاوره یې تر واک لاندې ده، خپل حکمونه جاري کوي او ښه به دا وي، چې ملګري ملتونه هم دغه موضوع درک کړي او په اړه یې په خپلو تصمیمونو کې بدلون راوړي.»
څو ورځې وړاندې د بهرنیو چارو وزارت سرپرست مولوي امیر خان متقي د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي له ځانګړې استازې روزا اوتونبایوا څخه د دوحې غونډې د اجنډا او ترکیب په تړاو وضاحت وغوښت.
