په دې وروستیو کې د افغانستان او ایران اړیکو کې پرمختګ زیات شوی، د سیاسي اړیکو کچه یې لوړه شوې او سوداګریزې اړیکې پراخې شوې دي.
د ایران بهرنیو چارو وزارت ویاند د کابل او تهران ترمنځ د اړیکو کچې لوړېدو لاملونه په ګوته کړي. اسماعیل بقايي ویلي، له کابل سره د تهران اړیکې متقابلو ګټو ته په درناوي ولاړې دي او له افغانستان سره فرهنګي، تمدني او ديني مشترکات هغه څه دي چې دواړه هېوادونه یې سره نږدې کړي دي.
هغه د اړيکو پر نږدېوالي سربېره د ګډو اندېښنو يادونه هم کوي او وايي، د ګډې پولې ناامني، د نشهيي توکو قاچاق او د افغانستان په اوبو کې د ایران حق هغه ټکي دي چې باید پر وړاندې يې ګډ اقدام وشي.
د ایران بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقايي وايي: « د دواړو هېوادونو ترمنځ اړیکې او راکړه ورکړه په ډېره ښه سطحه کې ادامه لري. له افغانستان سره زموږ اړیکې د متقابل درناوي او د فرهنګي، دیني او تمدني مشترکاتو پر بنسټ دي. ځینې مشترکې اندېښنې هم لرو چې باید د لرې کولو لپاره یې د ګډې همکارۍ له مخې ګامونه پورته کړو. په دې اندېښنو کې د ګډې پولې نا امني، د نشه يي توکو قاچاق او د اوبو په څېر نور ګډ موضوعات شامل دي.»
شنونکي هم د افغانستان او ایران د اړیکو کچه لوړه شوې بولي او يادونه کوي چې په سياست، سوداګرۍ او ټرانزيټ کې د دواړو ترمنځ همکارۍ څو برابره زياته شوې.
ځينې نور بیا اټکل کوي چې اوسنيو اړيکو ته په کتو ښايي د ايران له لوري د افغانستان اوسنی حکومت هم پر رسميت وپېژندل شي.
د سیاسي چارو شنونکی ادریس محمدي ځاځی وايي: « له تېرو څلورو کالو راهیسې د افغانستان او ایران ترمنځ اړیکې منظمې او منسجمې روانې دي. د افغانستان اسلامي امارت د دې ژمنې له مخې چې اقتصاد محوره پالیسي غواړي، د نورو هېوادونو ترڅنګ ایران سره هم په همدې بنسټ اړیکې جوړې شوې دي. ایران دا خبره درک کړې او ژمنه یې کړې چې راتلونکي کې به د افغانستان اسلامي امارت په رسمیت وپېژني. له دې سره به د افغانستان سیاست او اقتصاد نور هم ثبات پيدا کړي او په دې خطه کې پراته نور هېوادونه به هم وهڅول شي چې ورته ګامونه پورته کړي.»
د شنونکو په خبره، نه یوازې ایران بلکې له ټولې سيمې او ګاونډیو سره باید د افغانستان اړیکې پراخې او بلاخره د حکومت پر رسمیت پېژندنې پای ته ورسېږي.
دوی وايي، په داسې حال کې چې له پاکستان سره په اړيکو کې ترينګلتيا جدي شوې، غوښتنه کوي چې د سيمې له نورو هېوادونو سره دې حکومت خپلې اړيکې او تعاملات پراخ کړي.
د سیاسي چارو شنونکی شهزاده مسعود وايي: « په اوسنیو شرایطو کې افغانستان له مرکزي اسیا او ایران سره ډېرې نېکې اړیکې لري. همدا لازمه ده چې موږ له ګاونډیانو سره د متقابل درناوي پر بنسټ ښې اړیکې ولرو. همدارنګه باید هڅه وشي چې له ټولو سیمه ییزو هېوادونو سره نېکې اړیکې ولرو. کله چې سیمه کې ثبات او امنیت وي، نور تصامیم ملي ګټو ته په کتو نیول کېږي.»
په دې برخه کې بیا د حکومت تلپاتې دریځ دا دی چې بهرنی سیاست یې اقتصاد محور دی او پر بنسټ یې له ټولو هېوادونو سره ښې او په متقابل درناوي ولاړې اړیکې غواړي.
همدارنګه، حکومت د ګاونډيو هېوادونو ترڅنګ، ټولو هېوادونو ته ډاډ ورکوي چې له افغانستانه به ورته هېڅ راز ګواښ پېښ نه شي.
