د افغان او ازبېک سوداګرو ترمنځ د اړیکو د لا پیاوړې کولو په موخه په مزار شریف کې د دواړو لوریو ترمنځ غونډه جوړه شوه.
په دې غونډه کې افغان سوداګرو له ازبېکستان سره د سوداګرۍ په برخه کې د لا زیاتو اسانتیاو رامنځته کولو لپاره افغان سوداګرو ته د ویزو په ورکړه کې د اسانتیاوو پر رامنځته کولو او د ټرانزیټ برخه کې د شته خنډونو لرې کولو په اړه خبرې وشوې.
چارواکو په دې غونډه کې وویل، که یادې ستونزې هوارې شي، د دواړو هېوادونو ترمنځ به د سوداګرۍ کچه لا زیاته او پانګونې ته به زمینه برابره شي.
د بلخ سوداګرۍ او پانګونې خونې مرستیال هارون رشید وايي: « موږ د دې شاهدان یو چې په تېرو دوو کالو کې له ازبېکستان سره سوداګري، څلور برابره زیاته شوې ده. همدارنګه له ټولو ګاونډیو هېوادونو سره زموږ راکړه ورکړه هم ډېره قوي او پياوړې شوې ده. هغو ستونزو ته په کتو چې په دې لاره کې افغان سوداګر ورسره مخ دي، د سیردریا محترم والي صاحب او دغه راز محترم جنرال کونسل صاحب پاملرنه غواړو. هرڅومره ژر چې کېږي، باید افغان سوداګرو ته د وېزې صدور اسانه شي.»
د بلخ مرستیال والي مولوي نورالهادي ابو ادریس وايي: « د دواړو هېوادونو ترمنځ ښې سیاسي، تجارتي، اقتصادي او فرهنګي اړیکې لرو او هڅه کوو له دې هم ښې شي.»
بله خوا، د ازبېکستان استازو ټینګار وکړ چې هېواد یې له افغانستان سره پراخو اقتصادي اړیکو ته لېوالتیا لري اوهڅه کوي چې د سوداګرو پر وړاندې شته خنډونه کم کړي.
دوی زیاته کړه، ازبېکستان چمتو دی چې د ټرانزیټ، انرژۍ او کرنې په برخو کې له افغانستان سره همکارۍ لا پراخې کړي.
بلخ کې د ازبېکستان سرکونسل جعفر فتایوب وايي: « وږ تل هڅه کړې او لا هڅه کوو چې له افغانستان سره سوداګریزه برخه لا پیاوړې کړو. دا چې نن بلخ ولایت ته راغلي یو، یوه غونډه کې مو نظریات تبادله کړل. موږ بیا هم ژمنه کوو کومې ستونزې چې د افغان سوداګرو له خوا یادې شوې، موږ یې د حل لپاره له خپلو مسوولینو سره شریکوو او حل لارې ورته پیدا کو»
د ازبېکستان سردریا ولایت والي وايي: « د ویزو په اړه موږ مرکز ته څو وړاندیزونه کړي، ځکه چې په دې اړه له موږ سره پوره صلاحیتونه نه شته، انشاالله دا به هم حل شي.»
افغان سوداګر باور لري چې د خصوصي سکټور ترمنځ نږدې همکاري کولی شي د سیمې په کچه سوداګریزې اړیکې پیاوړې او اقتصادي ثبات ته زمینه برابره کړي.
دوی همدا راز له ازبېکستاني سوداګرو غواړي چې افغانستان کې پانګونه وکړي او د سوداګرۍ په برخه کې له افغان سوداګرو سره تجربې شریکې کړي.
سوداګر خېرالدین مايل وايي: « په حقیقت دا ډول ناستې د تجارانو لپاره یو ښه فرصت دی، خو لویه ستونزه دا ده چې موږ تل یو طرفه قضاوت کوو؛ په دې مانا چې ګاونډي هېوادونه راځي، خپلې ستونزې حلوي خو موږ ته فرصت نه راکوي چې خپل ستونزې مطرح او حل کړو.»
سوداګر عثمان وايي: « د خصوصي سکټور او یوه سوداګر په توګه غوښتنه کوم چې راځئ ګډه پانګونه وکړو؛ ځکه چې نن تر بل هر وخت ښه فرصت برابر شوی.»
د یادونې وړ ده چې بلخ ولایت د افغانستان له مهمو سوداګریزو دروازو څخه ګڼل کېږي او د حیرتان بندر له لارې د دواړو هېوادونو ترمنځ د توکو راکړه ورکړه کېږي.
د ازبېکستاني چارواکو د معلوماتو له مخې، په ٢٠٢٥ کال کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه ١٤٠ میلیونه امریکايي ډالرو ته رسېدلې او هڅه کېږي چې روان کال دا کچه لا زیاته شي.
