افغان پانګوالو د ریاست الوزرا له اقتصادي مرستیال ملاعبدالغني برادر اخوند سره د لیدنې پرمهال ژمنه کړې چې د حاجي ګک د اوسپنې کان په یوه بلاک کې د اوسپنې د اکتشاف او استخراج په برخه کې تر ۶۵۰ میلیونو ډالرو ګډه پانګوونه کوي.
په دې لیدنه کې پانګوالو ژمنه کړې چې په هېواد کې د اوسپنې د تولید یوه داسې کارخونه هم جوړوي چې په نړیوالو معیارونو به برابره وي.
د دوی په خبره، په دې کارخونه کې به د تولید ورځینی ظرفیت تر ۹ زره ټنو پورې وي او له دې سره به زرګونو کسانو ته د کار زمینه برابره او افغانستان به د اوسپنې په برخه کې پر ځان بسیا شي.
د اسلامي امارت مرستیال ویاند حمد الله فطرت د دې لیدنې په اړه وايي: « د لیدنې پر مهال راغلو پانګوالو وویل، چمتو دي چې د حاجي ګک اوسپنې کان د یو بلاک د اکتشاف او استخراج په موخه په درېیو پړاوونو کې ۶۵۰ میلیونه ډالره ګډه پانګونه وکړي. د یادو پانګوالو د مالوماتو له مخې، دوی به له یوې بهرنۍ کمپنۍ سره په شریکه په مسلکي ډول استخراج ترسره او همدا راز به یې په هېواد کې دننه د پروسېس په موخه پر نړیوالو معیارونو او پرمختللې ټکنالوژۍ مجهزه کارخونه هم جوړه کړي. دغه کارخونه به په ورځني ډول د ۹ زره ټنه سفنج اوسپنې د پروسېس او په شمش د بدلولو وړتیا ولري چې په مستقیم ډول به ۶۰۰۰ هېوادوالو ته د کار زمینه برابره او د هېواد سل سلنه اړتیا به پوره کړي.»
د اقتصادي مرستیالۍ د مالوماتو له مخې، د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر اخوند پانګوالو ته ډاډ ورکړ چې د اوسپنې استخراج په برخه کې یې ملاتړ کوي او همدا راز د کانونو او پټرولیم وزارت ته یې لارښوونه کړې چې په دې برخه کې له افغان پانګوالو سره ګډ کار وکړي.
د اسلامي امارت مرستیال ویاند زیاتوي: « د ریاستالوزراء اقتصادي مرستیال د اوسپنې اکتشاف او استخراج په برخه کې د یادو پانګوالو له پانګونې هرکلی وکړ او د اسلامي امارت له لوري یې د بشپړې همکارۍ او ملاتړ ډاډ ورکړ. محترم ملا صاحب د کانونو او پټرولیم وزارت مسوولینو ته هدایت وکړ چې په دې برخه کې له یادو پانګوالو سره په ګډه کار وکړي او د خپلو کړنو راپور شریک کړي.»
د اقتصادي چارو کارپوهان بیا وايي، په ټوله کې د کانونو مسلکي استخراج او په تېره بیا د اوسپنې د کانونو استخراج د هېواد اقتصادي ودې په برخه کې مهم رول لري.
د دوی په خبره، نه یوازې دا چې له دې سره اقتصادي پیاوړتیا رامنځته کېدی شي بلکې زرګونو خلکو ته به د کار زمینه هم برابره شي.
د اقتصادي چارو شنونکی عبدالنصیر ریښتیا وايي: « له نېکه مرغه موږ افغانستان کې د اوسپنې پرېمانه کانونه لرو او د دې کانونو استخراج کولی شي د افغانستان اقتصاد پر خپلو پښو ودروي. همدارنګه د دغو کانونو استخراج کولی شي خلکو ته د کار زمینه برابره کړي. په ټولیزه توګه موږ په هېواد کې د اوسپنې وېلې کولو ۴۲ کارخونې لرو چې ۵۰۰ میلیونه ډالره پرې پانګونه شوې. کله چې د اوسپنې د استخراج په کانونو پانګونه کېږي، بې له شکه دغو کارخونو ته خام مواد برابروي او دا سبب کېږي چې په دغو کارخونو کې ۲۰ زره تنه کارکوونکي دایمي کار ولري.»
ځینې نور بیا په دې باور دي چې د اوسپنې استخراج چاره نه یوازې دا چې د خلکو اقتصادي ژوند پیاوړی کوي، بلکې د سرپرست حکومت له خزانې سره هم مرسته کوي.
د اقتصادي چارو شنونکی صمیم جاهد وايي: « د کانونو استخراج کولی شي د دولت لپاره د عایده یوه ښه سرچینه اوسي، هغه هم په داسې حال کې چې پر افغانستان اقتصادي بندیزونه وضع شوي، د بودیجې له کمښت سره مخ دی. همدارنګه دغه کانونه خلکو ته د کار زمینه هم برابروي.»
افغانستان د کاني زېرمو له پلو په اسیا کې د شتمنو هېوادونو په قطار کې راځي.
کلونه وړاندې د یوې ترسره شوې سروې له مخې، افغانستان ترځمکې لاندې سلګونه ټرېلیونو ډالرو په ارزښت زېرمې لري.
