د اسلامي امارت مرستیال ویاند حمد الله فطرت وايي، د افغانستان په تړاو د ګاونډیوهېوادونو له مثبت دریځ او رغنده نظرونو هرکلی کوي؛ خو د ټولګډونه حکومت جوړېدو په نوم نسخه یې د افغانستان په کورنیو چارو کې د لاسوهنې په مانا ده.
د فطرت په خبره، له هغو هېوادونو چې په افغانستان کې د حکومت د نوعیت په تړاو مشورې ورکوي، غواړي د افغانستان په کورنیو چارو کې لاسوهنه ونه کړي.
فطرت په دې اړه وايي: « افغانستان یو خپلواک هېواد دی او هېڅوک باید زموږ په کورنیو چارو کې مداخله ونه کړي. متأسفانه یو شمېر هېوادونه اوس هم په افغانستان کې د نظام د نوعیت په اړه بحث کوي چې باید دلته همه شمول نظام جوړ شي. دا ټول هغه څه دي د افغانستان په کورنیو چارو کې د مداخلې په مانا دي، هېڅ هېواد باید د افغانستان په کورنیو چارو کې مداخله ونه کړي.»
اسلامي امارت مرستیال ویاند له هېوادونو دا هم غواړي چې د افغانانو د کنګل شوې شتمنۍ په راخلاصولو او د لګېدلو بندیزونو په لرې کولو کې مرسته وکړي.
د فطرت په خبره، ځینې هېوادونه د مختلفو پلمو له لارې د فشارونو واردولو هڅې کوي؛ په داسې حال کې چې فشارونه یې نه یوازې دا چې کوم ځای نه نیسي بلکې د عامو افغانانو په ژوند منفي اغېز کوي.
هغه زیاتوي: « متأسفانه ځینو هېوادونه لاهم په مختلفو بهانو د فشارونو واردولو هڅې کوي، خو نه یوازې دا چې د دوی فشار ګټه نه لري، بلکې د افغانانو پر ژوند منفي تأثیر لري.»
د سیاسي چارو کارپوهان بیا وايي، د قانون پر بنسټ د سرپرست حکومت پر ځای د دایمي حکومت رامنځته کول د هېوادونو د بې ځایه څرګندونو او مداخلو مخه نیولی شي.
دوی غوښتنه کوي چې افغان لوری باید د قانون پر بنسټ د دایمي حکومت درې ګونې قواوې رامنځته کړي، ترڅو له دې سره د نړیوالو پلمې هم پای ته ورسیږي.
د سیاسي چارو کارپوه توریالی ځاځی وايي: « اساسي قانون، مقننه قوه، اجرائیه قوه او قضائیه قوه رامنځته کړي او له سرپرستۍ ځان خلاص کړي او یو ثابت حکومت رامنځته کړي.»
ځینې نور بیا وايي، نه یوازې د سرپرست حکومت دوام د حکومت د څرنګوالي لپاره هېوادونو ته د مداخلې او نیوکو زمینه برابره کړې، بلکې دغه کار د افغانستان نظام له رسمیت پېژندنې هم لرې کړی دی.
د سیاسي چارو کارپوه نجیبالرحمان شمال وايي: « د افغانستان د خلکو او نړیوالې ټولنې یو له مهمو انتقادونو هم په افغانستان کې له تېرو درېیو کالو راهیسې په همدې بڼه د سرپرست حکومت ادامه ده. له بده مرغه د ډېرو هڅو سربېره هم د نړۍ هېڅ یو هېواد د هغوی پر رسمیت پېژندلو ته نه دی حاضر شوی.»
دا په داسې حال کې ده چې یو شمېر هېوادونه په افغانستان کې د ټولګډونه حکومت په رامنځته کېدو ټینګار کوي.
د کارپوهانو په باور، هغه هېوادونه چې د ټولګډونه حکومت غوښتنه کوي، غواړي له دې لارې د افغانستان په حکومت کې داسې څېرې ځای پرځای کړي چې د دوی ګټې خوندي کوي.
