د عامې روغتیا وزارت مسوولین وايي، د تشخصیه وسایلو کمښت، د پوهاوي کچې ټیټوالی او ځینې نورې ستونزې لامل شوې چې په هېواد کې د میکروب مقاومت زیات او له امله يې د مړینو کچه لوړه شي.
د دغه وزارت معالجوي طب مشر وحدت الکوزي د درملو پر وړاندې د میکروب د مقاومت اوونۍ نمانځنې په پروګرام کې د وینا پر مهال وویل، د درملنې لپاره په روغتیايي مرکزونو کې د انټي بیوټیک زیاتې کارونې پر څارلو او په دې برخه کې د عامه پوهاوي پرګرامونو پر پلي کولو کار روان دی، ترڅو له مخې یې د درملو پر وړاندې د میکروب د مقاومت کچه را ټیټه شي.
الکوزی په دې اړه وايي: « زموږ په هېواد کې یوه بله لویه بدبختي، د تشخیصیه وسایلو کموالی دی. کله چې تشخیصیه وسایل کم وي، ښکاره خبره ده چې د ناروغیو سم تشخیص نه کېږي او په دې سره د ډاکټر ډېر فشار پر انټي بیوټیکو وي؛ انټي بیوټیک بیا د دې سبب کېږي میکروبونه د هغه په مقابل کې مقاومت پيدا کړي او کله چې دویم یا درېیم ځل کارول کېږي، له بده مرغه درمل نتیجه نه ورکوي او له امله یې د مړینو سلنه زیاتېږي.»
د مرکزي لابراتوارونو سرپرست احمد مسعود دلسوز وايي، که د میکروب ضد مقاومت (اې اېم آر) پر وړاندې جدي ګامونه پورته نه شي، خلک به له ګڼو نورو ستونزو سره هم مخ شي.
د دلسوز په خبره، عامې روغتيا وزارت باید په دې برخه کې خلکو ته عامه پوهای ورکړي او په مسوولانه ډول د درملو کارولو لپاره عملي ګامونه اوچت کړي.
هغه زیاته کړه: « د نړیوالو راپورونو له مخې، که د آې.اېم.آر پر وړاندې جدي اقدام ونه شي، تر ۲۰۵۰ کاله به د نړۍ اقتصاد د هغه کنټرول لپاره میلیاردونو ډالره زیانمن شي. د انټي میکروبي درملو د اغېز کمېدو له امله به میلیونونه انسانان خپل ژوند له لاسه ورکړي. څرنګه چې تاسو پوهېږئ د آی.اېم.آر د زیاتېدو علتونه ډېر واضېح دي. بې کیفیته او خودسرانه درمل کارول، د درملو پر کیفیت او کارولو د نظارت کموالی، د ډاکټر له نسخې او مشورې پرته له درملتونونو د درملو اخیستل او د نرسانو یا پارمسېسټانو له خوا د درملو تجویز یې لوی لاملونه ګڼلی شو.»
بله خوا، ډاکټران هم د ویروسي ناروغیو لپاره د درملو کارولو په موخه خلکو ته د عامه پوهاوي پر ورکړې ټينګار کوي او وايي، پر ویروسي نارغیو اخته کسان دې انټي بیوټیک نه کاروي.
ډاکټره کریمه مایار وايي: « هغه ناروغۍ چې په مقابل کې یې انټي بیوټیک کار نه کوي او ویروسي ناروغۍ دي، لکه زکام او رېزش؛ باید په دې اړه د خلکو پوهاوی ډېر شي، ترڅو لپاره یې انټي بیوټیک ونه کاروي؛ ځکه چې ویروس هېڅ ډول درملو ته اړتیا نه لري او انټي بیوټیک پرې اغېز نه کوي. نو که چېرته بل ځل په بکټریايي میکروب اخته کېږي، درمل پرې تأثیر نه کوي.»
په درملتونونو کې له نسخې پرته د درملو پلورل او ځینو شرکتونو له لورې د بې کیفیته درملو واردېدل هغه عوامل دي چې ډېری خلک یې له روغتیایي ستونزو سره مخ کړي دي.
