له پېښو سره د مبارزې چمتووالي ملي ادارې ویاند ملا جانان سایق وايي، په تېر یوه کال کې د سېلابونو او طبیعي پېښو له امله ۱ زر ۵۴ تنو خپل ژوند بایللی او ۱ زر ۴۵۴ تنه نور ژوبل شوي دي.
د سایق په خبره، د يادو کسانو له ډلې ډېری هغو يې د سېلابونو له امله ژوند له لاسه ورکړی او له مرګ ژوبلې سربېره، سېلابونو خلکو ته درانه مالي زيانونه هم اړولي دي.
هغه زیاتوي: « د تېر کال په اوږدو کې زموږ هېوادوال چې متضرر شوي دي، د سېلابونو، بارانونو او د زلزلو په ګډون نورو قدرتي آفتونو له امله تقریبا ً ۱ زر ۵۴ تنو هېوادوالو مو ژوند له لاسه ورکړی. همدارنګه ۱ زر ۴۵۷ تنه هېوادوال مو ژوبل شوي چې د هغوی په ټاکلي وخت تداوي شوې او ستونزې یې پر وخت حل شوي دي. همدارنګه شاوخوا ۷۴ زره جریبه د هېوادوالو ځمکې په کلي او جزئي توګه تخریب شوې دي.»
سایق دغه راز وايي، د احتمالي طبیعي پېښو د مخنیوي لپاره په ټولو ولایتونو کې پوره چمتوالی نیول شوی او په خبره یې د يادې ادارې مرستندویه ټیمونه هڅه کوي چې د احتمالي پېښو پرمهال خلکو ته پر وخت رسېدنه وکړي.
سایق په دې اړه وايي: « ۳۴ ولایتونو ته مو خوراکي مواد، غیر خوراکي مواد، ژمني توکي، خېمې او البسې په زیاته کچه لېږلي دي، که احیانا ً هلته کومه حادثه رامنځته شي، نو د هېوادوالو ستونزې به پر هغه وخت باندې حل کړو.»
بله خوا د سیاسي چارو یو شمېر کارپوهان د ژمي پرمهال په هغو سيمو کې چې د واورې زيات ورښت له امله زيانمنونکې دي، د احتمالي پېښو د رامنځته کېدو اټکل کوي او له سرپرست حکومته غواړي چې له وړاندې د پلانونو جوړولو پرمهال پر يادو سيمو زيات تمرکز وکړي.
د سیاسي چارو کارپوه زلمی افغان یار وايي: « د طبیعي پېښو په لاره کې چې د افغانستان خلک اغېزمنوي، هم حکومت مکلفیت لري او هم مرستندویه نړیوال بنسټونه. هغوی باید خپلې بشري مرستې سیاسي نه کړي او هغو خلکو ته یې وړاندې کړي چې له ستونزو سره مخامخ دي او له اقلیمي بدلونو اغېزمن کېږي.»
افغانستان له اقلیمي بدلون سربېره د ژمي پرمهال له طبيعي پېښو اغېزمن هېواد دی او هر کال طبیعي پېښې خلکو د ځاني زيان اړولو ترڅنګ مالي زیانونه هم اړوي.
