بیا ځل واک ته د اسلامي امارت له رسېدو راهیسې د افغانستان د وضعیت ښه کېدو لپاره په کور دننه لسګونه ناستې شوې، خو هېڅ یوې د روان وضعیت ښه والي لپاره د پام وړ پایله نه ده ورکړې.
له تېرو درېیو کلونو راهیسې خلک له حکومت په پرله پسې توګه غوښتنه کوي چې نجونو ته د زده کړو او ښځو ته د کار اجازې پر ورکولو سربېره، اساسي قانون جوړ، د تقاعد شویو کسانو حقونه ورکړی او دغه راز دې کار اهل کسانو ته وسپاري.
همدارنګه، د چارو شنونکي وايي، سرپرست حکومت باید له نړۍ سره د مثبت تعامل په خاطر ولس پر ځان راټول کړي او دغه راز دې يې مشروع غوښتنو ته غاړه کېږدي.
د سیاسي چارو کارپوه حکمت الله حکمت وایي: « له همدې ورځې راهیسې د ښوونځیو دروازې د نجونو پر مخ تړل شوې دي، قدرت انحصار دی، افغانستان په نړیواله کچه تجرید او له خپل رسمي حق څخه محروم دی. اوس د دې وخت را رسېدلی چې موږ اصلاحاتو ته مخه کړو، اساسي قانون ولرو، ملي ارزښتونه اعاده کړو او د افغانستان اوسنی حالت مثبت بدلون ته یوسو.»
دامهال واک ته د سرپرست حکومت د رسېدو درې کاله پوره کېدونکي دي او له همدې کبله کابل کې د زمري ۲۴مې د لمانځنې لپاره چمتووالی روان دی.
کارپوهان دې ته پام سره وايي، د درېيو کلونو په تېرېدو سره د فشارونو سياست پايله نه ده لرلې او د افغانانو هوساينې لپاره دې نړيواله ټولنه له سرپرست حکومت سره په اړیکو کې بديل چلن غوره کړي.
پخوانی ډېپلوماټ عزیز معارج وایي: «د زمري ۲۴ مې ته یو نوم ورکول شو، یعنې د نیواک یا اشغال پای. په دې ورځ په افغانستان کې د پردیو لاسوهنې ختمې شوې، بمبارۍ، وژنې او ظلمونه له منځه لاړل، په افغانستان کې امنیت راغی او یو موټی شو او ملت د یوه حکومت تر زعامت لاندې راټول شو. دا د دغې ورځې یوه لویه لاسته راوړنه ده. د افغانستان حکومت باید له امریکا او متحدانو څخه د تېرو شلو کالو جګړو غرامت واخلي.»
خو ځيني نور شنونکي له نړيوالو د غوښتنو ترڅنګ له سرپرست حکومت هم د داخلي مشروعيت د ترلاسه کولو غوښتنه کوي او زياتوي چې، کورنی مشروعيت د کابل او نړيوالو ترمنځ د اړيکو ښه کېدو لامل کېږي.
د نړیوالو اړیکو کارپوه نجیب الرحمن شمال وایي: « باید نوي اساسي قانون تدوین او د حکومتوالۍ بڼه بدله شي ترڅو افغانستان د نړیوالو له نیوکو خلاص شي او په نړیواله کچه خپل دریځ بېرته ترلاسه کړي.»
که څه هم له تېرو درېیو کلونو راهیسې نړيوالې ټولنې د افغان ښځو پر وړاندې د محدودیتونو په تړاو په ځلونو نیوکې کړې، خو سرپرست حکومت د ښځو د کار او زده کړو موضوع د افغانستان داخلي چارې بولي او له نړۍ غواړي چې د افغانستان په کورنیو مسایلو کې لاسوهنه ونه کړي.
