حدود سه سال پیش توافقنامه صلح میان امارت اسلامی و امریکا در دوحه پایتخت قطر امضا شد که بر اساس آن سربازان خارجی افغانستان را ترک کردند و هر دو طرف به آن تعهد کردند.
اگرچه هر دو طرف یکدیگر را به نقض این توافق متهم میکنند، اما کارشناسان سیاسی میگویند که دو طرف تعهدی به ابعاد مهم این توافق نشان نداده اند، اگر توافق به صورت کامل عملی میشد نه حکومت سرپرست با مشکل مواجه میشد و نه امریکا نگران افغانستان میبود.
آنها معتقدند زمانی که این توافقنامه میان سران امارت اسلامی و نمایندگان واشنگتن امضا میشد، به ضمانت اجرایی این توافق هیچ توجهی نشد و همین امر امروز موجب بروز مشکلاتی در اجرای آن شده است.
به گفته کارشناسان نه تنها یک طرف بلکه هر دو طرف این توافق را آنطور که لازم بود اجرا نکردند.
قریبب الرحمان شهاب کارشناس سیاسی می گوید:« در زمان امضای توافق دوحه، دو طرف توجه چندانی به ضمانت اجرایی این آن نداشتند، تا هنوز هم هیچ گروه نظارتی بر این توافق وجود ندارد، برخی مسایل است که امریکا آن را عملی نکرده و همینطور حکومت افغانستان نیز مسائل را که باید به موقع اجرا میکرد را انجام نداده است.»
اما برخی میگویند که امریکا توفق دوحه را نقض کرده و خلاف آن، افغان ها را تحریم کرده، پول را مسدود کرده و نام رهبران را در لیست سیاه نگه داشته است.
آنها میگویند که اگر امریکا به این توافق پابند بماند و سیاست های فعلی خود را تغییر دهد، به نفع کابل و واشنگتن خواهد بود.
هاتف مختار کارشناس سیاسی می گوید:« امریکا توافق دوحه را نقض کرده، ملت افغانستان را با تحریم ها مواجه کرده، پول ها را مسدود کردند و نام رهبران نظام افغانستان را در لیست سیاه قرار داده است.»
درباره چگونگی امضای توافقنامه نیز انتقاداتی وجود دارد که به باور بعضی ها این قرارداد باید در حضور اشخاص ثالث امضا شده و حق نظارت بر اجرای آن داده میشد.
کارشناسان میگویند برای اجرای درست این توافق و حل مشکلات دو طرف، لازم است دو طرف نشست های خود را از سر آغاز کنند.
سید اکبر آغا، رئیس شورای عالی راه نجات میگوید:« عیب بزرگ توافق دوحه این بود که طرف ثالث در آن موجود نبود، اگر این توافقنامه در مقابل و تحت نظر شخص ثالث امضا میشد،اکنون ناقضان اصلی بهتر شناسایی میشد، اما حالا هر دو طرف انگشت اتهام را به سمت یکدیگر میگیرند، پس بهتر است که این نشست ها را دوباره و با حضور شخص ثالث آغاز کنند و بعد از آن طرف ملامت بهتر شناسایی خواهد شد.»
قرار است که ماه آینده نشستی در اسلو پایتخت ناروی برگزار شود و در این نشست توافقنامه دوحه که میان امارت اسلامی و امریکا امضا شده بررسی شود، اما ناظران از قبل به این باور هستند که هر دو طرف به این توافق پابند نبوده و تا زمان که توافق به طور کامل اجرا نشود، حل مشکلات و نگرانی های موجود دشوار است.