د سړو خونو جوړولو پانګوال د پنځو کلونو لپاره د ماليې له ورکولو معاف شول. د ریاستالوزرا اقتصادي مرستيال ملا عبدالغني برادر اخوند د يوه ځانګړي اقدام په ترڅ کې، هغه پانګوال چې په هېواد کې د سړو خونو په جوړولو لاس پورې کړي، د پنځو کلونو لپاره د مالیې له ورکولو معاف کړل.
اقتصادي معاونيت وايي، دغه پرېکړه د اقتصادي کمیسیون په غونډه کې چې د ریاستالوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر اخوند په مشرۍ جوړه شوې وه، شوې ده.
د اسلامي امارت مرستیال ویاند حمدالله فطرت وايي: « دا چې افغانستان یو کرنیز هېواد دی، خو د سړو خونو نه شتوالي او ګاونډیو هېوادونو له لوري پر کرنیزو محصولاتو د موسمي تعرفو لوړولو او لارو بندولو یې ملي اقتصاد او کرنیز محصولات او بزګران له مالي زیانونو سره مخ کړي. د دې ستونزو د مخنیوي په موخه، هر هغه شرکت یا انفرادي متشبثان چې د سړو خونو جوړولو په برخه کې پانګونه کوي، پنځه کلن مالیاتي معافیت ورکول کېږي.»
په افغانستان کې د حاصلاتو ټولولو پر مهال ډېری وخت د ګاونډیو هېوادونو له خوا پولې د بېلابېلو دلایلو پر بنسټ تړل کېږي او له امله یې افغان بزګران ته مخامخ زیان رسېږي.
اقتصادي کمیسیون همدې ټکي ته په اشارې ویلي، د معیاري یخچالونو نه شتوالي، د ګاونډیو هېوادونو له خوا موسمي تعرفې او د سوداګرۍ پر لارو محدودیتونه هغه څه دي چې د افغانستان کرنیزو محصولاتو او بزګرانو ته یې درانه مالي زیانونه اړولي.
د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت د یوې خپرپاڼې په خپرولو سره ویلي، په یاده غونډه کې د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ وزارت اړوند ځمکو کې د سړو خونو او کارخونو د جوړولو طرحه هم تایيد شوې ده.
تېره میاشت د افغانستان کرنې او مالدارۍ تولیداتو خونې ویلي و، په هېواد کې نږدې ۳۰ سلنه تازه مېوې او سبزیجات د معیاري سړو خونو نه شتوالي او د صادراتي لارو بندېدو له امله خرابېږي.
د دوی په خبره، په افغانستان کې د سړو خونو اسانتیاوې د بزګرانو او باغ لرونکو اړتیاوې نه پوره کوي.
د چارو څارونکي هم وایي چې په هېواد کې د کرنې سکټور د ودې لپاره اړتیا ده چې ډېرې سړخونې جوړې شي.
د اقتصادي چارو شنونکی یونس ځدراڼ وايي: « د سړو خونو جوړول زموږ د کرنې په برخه او دغه راز د کرنیزو محصولاتو د ساتنې په برخه کې ډېر اړین دي. دا چې اوس دولت دوی ته د مالیاتو معافیت ورکوي، زموږ سوداګر، تجاران او بزګران به تشویق شي چې په ډاډه زړه پانګونه وکړي.»
افغانستان سلګونه سړو خونو ته اړتیا لري، خو د رسمي شمېرو له مخې اوس مهال یوازې ۳۲ هغه شته دي.
تېره میاشت د کرنې او مالدارۍ وزارت چارواکو ویلي و چې سږکال د څو سړو خونو د جوړولو پلانونه روان دي.
د دوی په خبره، د چین حکومت به په کابل او بلخ ولایتونو کې د کرنیزو محصولاتو او مېوو د زېرمه کولو لپاره ۳ نورې سړې خونې هم جوړې کړي.
د اقتصادي چارو شنونکی صادق حمیدزوی وايي: « د سړو خونو جوړونکو ته مالیاتي معافیت ډېر مثبت ګام دی، خو دا ګام باید یوازې تر سړو خونو محدود نه وي. باید په هغو ټولو برخو کې معافیت ورکړل شي چې افغانستان کې ورته اړتیا ډېره وي.»
د یادولو ده چې د نړۍ په ډېرو کرنیزو هېوادونو او هغو هېوادونو کې چې تازه کرنیز محصولات واردوي، سړې خونې په لویه کچه د خصوصي سکټور له خوا اداره کېږي، ترڅو دا محصولات زېرمه کړي او په خپل وخت کې یې بازار ته عرضه کړي.
