د بلخ ولایت په مرکز مزارشریف ښار کې د عامې روغتیا ریاست او د روغتیا اړوند بنسټونو له خوا د مور په شېدو د ماشوم تغذیه کولو دغه ناسته په داسې حال کې جوړه شوې چې ماشوم ته د مور شېدو نه ورکولو له امله زیات ماشومان پر خواځواکۍ اخته شوي.
په دې مناسبت جوړه شوې غونډه کې د عامې روغتیا ریاست مسوولينو وویل، مېندې باید دا درک کړي چې ماشوم ته شېدې ورکول یوازې یوه اړتیا نه بلکې یو شرعي، طبیعي مکلفیت دی او مېندې مکلفې دي چې خپلو ماشومانو ته شیدې ورکړي.
د بلخ عامې روغتیا ریاست مرستیال ډاکټر سید احمد شاداب وايي: « لومړنی واکسین د مور شېدې دي، کله چې ماشوم ته د مور شېدې په ښه توګه ورکړل شي او د ماشوم تغذیوي اړتیاوې پوره شي، دا ماشوم به له صحي پلوه تر ډېره یو سالم ماشوم وي.»
روغتیا پالان وايي، د مورشېدې ماشوم ته نه یوازې ټول اړین ویټامینونه، پروټینونه او منرالونه برابروي بلکې د مور او ماشوم ترمنځ د مینې، اعتماد او عاطفې اړیکه هم پیاوړې کوي.
دوی ټینګار کوي چې په لومړیو شپږو میاشتو کې ماشوم ته باید یوازې د مور شېدې ورکړل شي او له دې وروسته ماشوم ته د شېدو ترڅنګ د خوړو ورکول، هغه اړتیا ده چې د ناروغیو پر وړاندې د ماشومانو دفاعي سیسټم پیاوړی کوي.
د بلخ حوزوي روغتون د ماشومانو د څانګې مسوول ډاکټر عبدالروف فروغ وايي: « شېدې ورکول د مور او ماشوم ترمنځ عاطفي اړیکه جوړوي او ماشوم له روحي پلوه روغ راځي. د مور شېدې ارزانه او هره لحظه په لاسرسي کې دي او سبب کېږي چې ماشوم پر ناروغیو اخته نه شي.»
په ورته مهال، شمال زون کې د روغتیا نړیوال سازمان مسوولین د مور له لوري ماشوم ته د شېدو نه ورکولو له امله افغانستان کې د خوارځواکۍ ناروغي په ډېریدو اندېښنه ښيي، خو د بلخ عامې روغتیا ریاست چارواکي بیا د دې ناروغۍ د مخنیوي لپاره د روغتيايي مرکزونو له جوړېدو خبر ورکوي.
شمال زون کې د روغتیا نړیوال سازمان مسوول نیاز محمد نايب وايي: « له بده مرغه افغانستان د هغو هېوادونو په ډله کې دی چې پر خوارځواکۍ ډېر خلک په کې اخته دي. بیا هم له ده مرغه، افغانستان کې د خوارځواکۍ پېښې او شمېرې ورځ تر بلې پورته ځي او یو لامل یې دا دی چې مېندې روغتیايي مرکزونو ته بشپړ لاسرسی نه لري.»
د بلخ حوزوي روغتون د خوارځواکۍ څانګې مسوول ډاکټر سید مسعود نوري وايي: « پر خوارځواکۍ د اخته کېدو اساس فقر دی او ترڅنګ یې ماشومانو ته د مور شېدې نه ورکول دي. باید په دې اړه عامه پوهاوی وشي، ترڅو د خوارځواکۍ کچه ټیټه شي.»
د بلخ حوزوي روغتون د مالوماتو له مخې، یوازې تېر کال دغه روغتون ته له شمالي ولایتونو د خوارځواکۍ پر ناروغۍ اخته ٤٥ زره ماشومان ور وړل شوي چې له دې ډلې يې ١٣ زره ناروغان د نازک حالت له امله بستر او یا یې هم کورنیو ته طبي لارښوونې شوې دي.
