د هلمند ولایت د اطلاعاتو او فرهنګ ریاست مسوولین وایي، واک ته د سرپرست حکومت له رسېدو راهیسې په دې ولایت کې ٧٦ سیمې د تاریخې ابدو په نوم پېژندل شوې او د ساتنې په موخه ثبت شوې دي.
د هلمند د اطلاعاتو او فرهنګ رياست د فرهنګ او ګرځندوی آمر سلطان محمد حنیف وايي:« موده وړاندې د وزارت له خوا یو تخنیکي ټیم راغلی و، ترڅو د دې تاریخي سیمو برآورد وکړي. موږ دوی ولسوالیو ته یوړل، ترڅو هغه مشهورې سیمې چې د اوس لپاره یې هم اثرات ډېر پاتې وي، دوی ته وښیو. شاوخوا ۷۶ سیمې مو ثبت او راجسټر کړې، بیا د وزارت مقام له خوا دې ته یو طرزالعمل جوړ شو، ترڅو خلک یې غصب نه کړي، خو لاهم یو شمېر سیمې له ثبت پاتې دي چې راتلونکي کې به هغه هم ثبت شي.»
په ورته وخت کې حنیف وايي، د ټولو تاریخې ابدو سروې او ارزونه شوې او ځينې هغه يې د بیارغونې لپاره د اړوند وزارت په پلانونو کې شامل کړې دي
د حنیف په خبره، د دغو آثارو رغول ډېر لګښت ته اړتیا لري او د بودیجې له پیدا کېدو وروسته به ورغول شي.
حنیف په دې اړه وايي: « د تاریخي آبداتو د رغولو لپاره مو برآورد کړی دی، له وزارت مو هم تخنیکي ټیم غوښتی، خو لکه څرنګه تاسو ته مالومه ده، هلمند یو پراخ ولایت دی او ګڼ شمېر تاریخي سیمې لري، نو په ځینو ولسوالیو کې د تاریخي سیمو سروې شوې. دا کار ډېرې بودیجې ته اړتیا لري او کله چې د وزارت له خوا بودیجه برابره شي، د رغولو کارونه به یې هم پيل شي.»
د هلمند اوسېدونکې بیا له سرپرست حکومته غوښتنه کوي چې هلته د تاریخې سیمو رغولو او د هغو ساتني ته جدي پام وکړي.
دوی دا غوښتنه په دې موخه کوي چې په خبره يې، هلمند کې ځينې تاريخي ځايونه د وېجاړېدو له ګواښ سره مخ دي.
د هلمند یو تن اوسېدونکی وایي: « دا تاریخي آثار دي او هرځای چې وي، باید د ویجاړېدو مخه یې ونیول شي. حکومت او رعیت دواړه باید د دې سیمو ساتنې او روغولو ته پاملرنه وکړي.»
د هلمند یو بل اوسېدونکی بیا وايي:« تاریخي آثار د افغانستان لپاره یو ویاړ دی او موږ له اسلامي امارت غوښتنه کوو چې اجازه ورنه کړي څوک په دې ځایونو کې کورونه جوړ کړي. بله غوښتنه مو دا ده چې کوم تاریخي آثار د رغولو وړ دي، باید له سره یې ورغوي؛ ترڅو د لیدونکو او سیل کوونکو شمېر یې زیات شي.»
د ځايي مسوولینو د مالوماتو له مخې، په هلمند کې ١١٣ تاریخې سیمې شته چې له ډلې یې بست کلا، د سلطان مسعود غزنوي قصرونه، زوړ ښار، بولان کلا، مختر کلا، ساروان کلا، زمینداور کلا او په خانشین ولسوالۍ کې د بي بي جانې کلاګانې شهرت لري.
