د خوست ولایت صبریو ولسوالۍ اړوند خالبساط مرکزي لیسه نږدې ۳۰ کاله وړاندې تاسیس شوې او همدومره موده کې یې سلګونه زده کوونکي په یوه قومي هدیره کې پر زده کړو بوخت دي.
که د ودانۍ نشتون یې د اقلیمي شرایطو له امله د کال ډېرې ورځې تدریسي بهیر ځنډوي، ترڅنګ ځينې داسې ستونزې هم شته، چې زدهکوونکې يې له امله په نيمه ورځ له ټولګيو رخصت کېږي.
زده کوونکی نعیم الرحمان وايي:« دلته هدیره ده، د خالبساط سیمه له ۱۵۰۰ تر ۲۰۰۰ پورې کورونه لري. که روزانه نه وي، خو اوونۍ کې یو یا دوه کسان مړه کېږي او بیا دا ښوونځی رخصت وي.»
یو بل زده کوونکی عارف وايي:« سرپناه نه لرو. موږ په یوه هدیره کې زده کړې کوو، کله باران وي، کله باد وي، کله مړی وي. موږ په میاشت کې د جمعې له ورځو بغییر پنځه یا شپږ ورځې رخصتي لرو.»
له دې ټولو سربېره د ښوونځي اداري چارې له دې يوازيني کانټينر سبمالیږي. ښوونکي یې وایي، د باد او باران پرمهال که له ستونزو سره مخ دي، ترڅنګ یې د نږدې دوه زره زدهکوونکو د اسنادو د ضایع کیدو خطر هم شته، چې د ودانۍ او ورسره قرطاسیې نشتون یې د تدریسي پلانونو د پلې کېدو پر وړاندې لوی خنډونه دي.
ښوونکی سمیع الله وايي:« دا اداره ده، تاسو یې ګورئ، په دې اداره کې زموږ ډېری دفتري توکي هم دي، چوکۍ او تختې هم دلته ږدو. دا زموږ اداري ځای دی، ډېر ورسره په تکلیف یو. »
ښوونکی خالد وايي:« تر اوسه پورې د خالبساط لیسه ودانۍ نه لري، سرپنا نه لرو، موږ په یوه قومي هدیره کې زده کوونکو زده کړې ورکوو. تدرېس کوو. د ودانۍ ځمکې په اړه هم ستونزه نه شته ده.»
خو د دغه ولایت پوهنې ریاست تدریسي مرسیتال خیروګل خیرخواه بیا په دې اړه داسې وايي:« په خوست کې له تېر وخت ۱۱۶ ښوونځي پاتې شوي، چې سرپناه نه لري، ودانۍ نه لري، د دې موضوع په اړه وزارت ته پیشنهاد شوی دی. انشاء الله وزارت به په راتلونکو کلونو کې دوی ته په تدریجي ډول باندې دا موضوع حل کوي.»
په خوست ولایت کې له دې سربیره چې لا هم درېیمه برخه دولتي ښوونځي سرپناه نه لري، نږدې د درېیو زرو ښوونکو او ۲۵ زره کتابونو د کمښت ستونزه هم موجوده ده.
