د اخترونو په رانږدې کېدو سره د هېواد هر ښار او بازار له ګڼې ګونې ډک او خلک د بېلابېلو چارو د ترسراوي او د توکو اخېستو لپاره راوتلي وي.
مزارشریف ښار کې هم د اختر جشن د نمانځې لپاره چمتووالی روان دی، که څه هم ځېنې خلک د اقتصادي ستونزو له کبله څه نشي پېرلی؛ خو بل لور ته د یاد ښار يو شمېر اوسېدونکي د خپلې خوښې توکو د پېرلو لپاره ښار ته راوتلي.
د مزار شریف اوسېدونکی چنار ګل وايي: « لکه څنګه چې لیدل کېږي ماشاءالله جموجوش ښه برابر دی او بیې هم په نسبي توګه ښې دي؛ نو دا دی ځوانان، ښځې، ماشومان ټول له خیره د اختر په خوښیو کې بوخت دي او سږکال ماشاءالله بیروبار بیخي زیات دی او هر څه پرېمانه دي.»
بل خوا په کندهار ولایت کې سره له دې چې خلک د تېرو کلونو په پرتله د امنيت ټينګښت ته خوښ دي، خو په ښار کې ګڼې ګوڼې ته په کتو د خلکو اقتصاد کمزوری شوی او د ځېنو توکو بیې هم لوړې شوې دي.
کندهارښار کې یو تن هټیوال احمد شاه وايي: « دلته مېوجات پلورل کېږي، کلچې او ټوله وچه مېوه او نور هر څه پیدا کېږي، زموږ ورونه او خوېندې ټولې دلته راځي او دا مېوې او شیان اخلي. پخوا له لرې ځایونو څوک نه راتلل اوس له ولسوالیو هم راځي، لکه د زیړۍ، شاهولي کوټ، دامان او نورو ولسوالیو ټول کسان دلته راځي سودا اخلي؛ خو بیا هم د نورو کلونو په پرتله سودا کمه ده او هغسې یې څوک نه پېري، ځکه خلک بېکاره دي، پیسې نه لري، خواري او مزدوري نشته.»
اخوا هرات کې هم هټیوال وایي، د سږني کال د کوچني اختر لپاره د خلکو چمتوالی کم دی. دوی وایي، د خلکو په اوسني اقتصادي وضعیت کې ناشونې ده چې ډېر توکي وپېري او د اختر جشن ونمانځي.
د هرات یو تن هټیوال سعید وايي: « اختر ته د خلکو چمتوالی کمزوری دی، ځکه پیسې نشته، خلک بېکاره او بېروزګاره دي؛ خو بیا هم الحمدالله ښه ده یوه چاره مو کېږي.»
د کوچني اختر په راتګ سره له کابل سربېره د هېواد په نورو لویو ښارونو کې هټیوال وایي، تېرو کلونو ته په کتو سږکال ډېر خرڅلاو نه لري.
دوی زیاتوي چې د خلکو بېکاري او بې روزګاري د بازارونو د نشتون لوی لامل دی.
