د ملګرو ملتونو د خوړو نړیوال پروګرام او خوړو او کرنې سازمان د نړۍ په ۲۲ بیوزله هېوادونو کې د لوږې او خوړو خوندیتوب په اړه یو ګډ راپور خپور کړی دی،چې په کې راتلونکو شپږو میاشتو کې د یادو هېوادونو وګړو خوړو وضعیت ناسم او خطرناک بلل شوی دی.
په دغه راپور کې د نړۍ ۱۸ سیمې، چې ۲۲ هېوادونو په کې پراته دي د لوږې او ناسالمو خوړو برخ کې د خطرناکو سیمو په توګه یاد شوي دي.
افغانستان لا هم په دې نوملړ کې د پنځو هغو هېوادونو په ډله کې دی،چې د لوږې او خوړو نه خوندیتوب برخه کې د نوملړ په سر کې دي.
د راپور یوه برخه:« په افغانستان کې اټکل کیږي، چې کابو ۱۵.۳ میلیونه خلک به د خوړو له نه خوندیتوب سره مخ شي. دا سروې د ۲۰۲۳ کال له مې تر اکتوبر میاشتو موده رانغښتې ده. د افغانستان اقتصادي وضعیت کمزورتیا له امله ښایي دا شمېرې په راتلونکو میاشتو کې ثابتې پاتې شي او یا هم د افغانانو خوړو نه خوندیتوب له دې هم بد شي.»
له افغانستان سره څنګ کې سومالیا، نایجیریا، سویلي سوډان او یمن نور هغه هېوادونو دي،چې د تېر په څېر په خپلو ځایونو پاتې دي او خلک یې لا هم له سختې لوږې او د خوړو نه خوندیتوب له امله کړیږي.
د نوملړ سر ته څلور نوي اضافه شوي هېوادونو هایتي، بورکینا فاسو، مالي او سوډان دي،چې په وروستي هغه کې تازه وضعیت د روانو جګړو له امله رامنځته شوی دی.
د راپور یوه برخه:« داسې اټکل کیږي،چې د نوملړ په سر کې هېوادونه به له لوږې او د خوړو برخه کې یو ستر ناوریني وضعیت سره مخ شي، ځکه یادو هېوادونو کې د خوړو نه خوندیتوب له وړاندې موجود وه او ډېریو لاملونه ورسره د دې وضعیت په راپیدا کېدو کې مرسته کړې ده. دا هېوادونه بیړنۍ پاملرنې ته اړتیا لري.»
له اسیا څخه پاکستان او سوریه او له افریقا لویې وچې څخه د مرکزي افریقا هېوادونه، ایتویپیا، کینیا او کانګو هغه هېوادونه دي، چې د لوږې سره د مخ هېوادونو نوملړ په دویمه درجه کې دي.
نړیوال د افغانستان بشري وضعیت په اړه داسې مهال دا ډول بوګنونکې شننې کوي، چې اسلامي امارت ویلي، روان بشري وضعیت دوی ته په میراث کې پاتې شوی او په خبره یې ستر لاملونه یې د پیسو کنګل او پر افغانستان لګیدلي بندیزونه دي.
