د سیاسي چارو یو شمېر شنونکي وايي، د طالبانو له واکمنېدو وروسته روسیه او چین هڅې کوي،په سیمه کې د ګډو ګواښونو او ګټو لپاره په مشترکه توګه ګام واخلي.
دوی وايي،دغه هېوادونه افغانستان ته د امنیتي ستونزو په سترګه ګوري او یوازینئ اندېښنه یې له داعش ده،خو د امریکا له وتلو وروسته اوس په سیمه کې میدان روسیې اوچین ته پاتې ده.
د شنونکو په خبره، دا هېوادونه باور لري،چې افغانستان او سیمه کې بې ثباتي د امریکا له لاسه ده، خو زیات تمرکز یې پر اقتصادي محور ده.
د پوهنتون استاد ذاکر جلالي وايي:«زه فکر کوم،چې د سیمې هېوادونه به د امریکا په نشتون کې په سیمه کې له هغو تولو فرصتونو استفاده وکړي،چې زموږ په سیمه کې او په ځانګړې توګه افغانستان کې شته. د سیمه ییز اتصال په بڼه، د پایپ لاین تېرېدو په بڼه او اقتصادي راکړې ورکړې په بڼه،چې دا په نهایت کې د سیمې له امنیت سره مرسته کولای شي.»
روسیې،چین او ایران په سیمه کې د امریکا ضد برنامو ملاتړ کړی او د دغو هېوادونو ترمنځ یوه اجماع له وړاندې لېدل کېږي،هغه وخت چې افغانستان کې داعش وسله واله ډله غښتلې وه.
د سیاسي چارو شنونکی صلاح الدین سعیدي وايي:« چینایان او روسان له ګډو تشویشونو سره د ګډو اقتصادي برنامو سره او تر ډېره حده پورې د ګډو امریکایي ضد برنامو په سلسه کې خپل تفاهمات به کوي. په دې سلسه کې،چې امریکایانو او نړیوالې ټولنه په افغانستان کې د پاکستاني سیاستونو پر بنیاد ماته وخوړله،دوی به وتوانیږي،خپلو اقتصادي موخو ته ورسیږي.»
شنونکي وايي، چین او روسیې له طالبانو سره هم ښیې اړیکې درلودې او څو ځله یې خپلو هېوادونو ته ورغوښتي وو او په خبره یې اوس،چې طالبان واکمن دي، دغه هېوادونه هڅه کوي لومړی طالبان په رسمیت وپيژني.
د سیاسي چارو شنونکی طارق فرهادي وايي:« روسیه او چین افغانستان کې د امنیتي ګټو په سترګه ګوري،په دې خاطر چې سیمه کې افغانستان باید مستقل اوسي، ترڅو د دوی په ضد له افغانستان څخه ترهګري ګواښ نه وي. اروپا او امریکا،چې اوس له افغانستان څخه بهر شوي،دوی د خپلو ارزښتونو په نظر ګوري. که طالبان نرمښت وښیي او ټول شموله حکومت جوړ کړي امکان لري امریکا او اروپا طالبان په رسمیت وپېژني.»
اوس به ولیدل شي،چې روسیه او چین څومره توانیږي،په سیمه کې د امریکا له نشتون سره ثبات راوستلی شي. ټینګار دا ده چې سیمه باید نړۍ وهڅوي،چې د طالبانو له حکومت سره بشري مرستو ته دوام ورکړي.
