پس از پیروزی دونالد ترامپ، رئیس جمهور سابق امریکا در انتخابات ریاست جمهوری این کشور، توافق دوحه بار دیگر بر سر زبان ها افتاد و بحث های در مورد نقض و اجرای کامل برخی موارد این توافقنامه مطرح شده اند، در حالی که دولت جو بایدن در مورد آن ملامت تلقی میشود و میگویند، تخطی های زیادی صورت گرفته است.
کارشناسان سیاسی میگویند، امریکا در بسیاری از موارد توافق دوحه را زیر پا گذاشته و به وعده خود عمل نکرده است.
آنها میگویند، در توافق دوحه هرگز گفته نشده بود که امریکا باید روابط سیاسی خود را با حکومت آینده افغانستان قطع کند و همچنین دارایی های افغانستان را مسدود کرده و مقامات را تحریم کنند.
حکمتالله حکمت، کارشناس سیاسی میگوید:« امریکا از روز اول توافق دوحه را با دهن بسته نقض کرد است. در توافقنامه دوحه هرگز گفته نشده بود که امریکا روابط دیپلوماتیک خود را با حکومت آینده افغانستان حفظ نخواهد کرد، دارایی های افغانستان را مسدود خواهد کرد، تحریم ها را لغو نخواهد کرد و در نهایت در مقابل حیثیت بین المللی افغانستان سنگر خواهد گرفت. دولت جو بایدن در واقع زمانی که در مقابل افغان ها در جنگ شکست خورد، حیثیت بین المللی خود را زیر پا کرد و کار را از نظر دیپلوماتیک و سیاسی برای افغان ها دشوار کرد.»
برخی دیگر میگویند، حکومت امریکا برخلاف توافقنامه دوحه، نظام کنونی افغانستان را به رسمیت نمی شناسد، مقامات و حکومت را تحریم کرده اند و همچنان حریم هوایی افغانستان را نقض می کند.
به گفته آنها، اینها همه مواردی است که برخلاف توافقنامه دوحه انجام می شود.
معین گل سمکنی، کارشناس سیاسی میگوید:« امریکا از ابتدا این توافق را نقض کرده است؛ زیرا چهار مورد در آن ذکر شده بود که انجام نشد. علاوه بر این، حکومت ما شرایط را برآورده کرده است، اما آنها را به رسمیت نمی شناسند، نام مقامات را از لیست سیاه حذف نمی کنند، به ما معیشت جایگزین داده نشده است. همچنین، برای محو کردن تروریزم آنچه که برای تمویل و تجهیز نیاز داریم، انجام نداده اند. از سوی دیگر، مهم این است که همچنان حریم هوایی ما را نقض می کنند، در توافق دوحه گفته شده بود که هر دو طرف در مورد همه چیز مشوره میکنند و هیچ اقدام یکجانبه ای انجام نخواهد شد. این همان چیزی است که امریکایی ها آنرا نقض کرده اند.»
اکنون امید این است که حکومت جدید امریکا به رهبری دونالد ترامپ که در اولین حاکمیت خود توافقنامه دوحه را با امارت اسلامی امضاء کرده بود، همه موارد را که روابط دو کشور را قطع کرده است، دوباره بازسازی کند.
کارشناسان بر این باور اند که ترامپ و تیم آن دیدگاه های متفاوتی در مورد افغانستان خواهند داشت و پس از آغاز رسمی کار خود به عنوان رئیس جمهور ایالات متحده، توافقنامه دوحه اهمیت چندانی نخواهد داشت و در رابطه با افغانستان تعداتی را عملی خواهد کرد که در کمپاین های مبارزات انتخاباتی با مردم خود مطرح کرده بود.
زمان گل دهاتی، کارشناس سیاسی میگوید:« یک اداره جدید تحت رهبری ترامپ ایجاد میشود، اما متاسفانه باید بگویم که تیم او در مجموع نظر خوبی در مورد افغانستان و طالبان ندارد. من فکر می کنم این بار از نظر آنها توافق دوحه نفی و نهیی است. ممکن است آنها روی سه موضوع بیشتر تمرکز کنند و این را در زمان کمپاین انتخاباتی نیز گفتند. یکی اینکه می گویند سلاح های ما اینجا باقی می ماند و دیگری مسئله تروریزم است.»
حکمت الله حکمت کارشناس مسایل سیاسی پیشنهاد می کند که امریکا در فصل جدید باید حقوق مردم افغانستان را رعایت کرده و مشکلات موجود را از طریق گفتگوهای مستقیم حل کند.
کارشناسان حکومت می خواهد که ایالات متحده باید با نظام کنونی افغانستان تعامل داشته باشد و نمایندگی سیاسی خود را در کابل بازگشایی کند.
حکمت الله حکمت در این مورد میگوید:« اکنون فصل جدید در راه است؛ امید ما این است که امریکا به حقوق مردم افغانستان پابند باشد، قونسلگری خود را باز کند و از کانال دیپلوماتیک به طرف افغان فشار بیاورد که اصول و قواعد مورد قبول همه جهان و اسلام را آنها نیز قبول کنند. تنها راه برای انجام این کار تعامل با نظام کنونی و گفتگو با در مورد مسائل بین المللی، داخلی و افغانستان و همچنین مبارزه با تروریزم است؛ ارتباط مستقیم باید مستقیماً مورد بحث قرار گیرد.»
زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه پیشین امریکا در امور صلح افغانستان، دو روز قبل در صفحه ایکس خود نگاشته بود، با پیروزی ترامپ، زمان اجرای تمام موارد توافقنامه دوحه فرا رسیده است، آنچه که در مورد آن حکومت جو بایدن مقصر تلقی می شود.
