جرگه عدالت قومی پشتون ها در دره تاریخی خیبر که به ابتکار جنبش تحفظ پشتون ها تشکیل شده بود، پس از چند روز بحث و گفتگو به روز یکشنبه (۲۳ میزان ۱۴۰۳) پایان یافت.
این جرگه که برای امنیت پشتون ها و حقوق اساسی آنها تصامیم حیاتی اتخاذ کرده است، مورد استقبال و حمایت گسترده قرار گرفت.
در همین راستا، حامد کرزی رئیس جمهور پیشین کشور جرگه عدالت قومی را نه تنها به پشتون ها ، بلکه برای حل مشکلات منطقه نیز مهم خواند و حمایت خود را از تمام تصامیم این جرگه اعلام کرد.
در صفحه ایکس حامد کرزی نگاشته شده است:« حامد کرزی رئیس جمهور پیشین افغانستان از برگزاری موفقانه جرگه ملی پشتون ها در خیبر ابراز خوشحالی می کند و آن را گام خوب و مؤثر برای حل مشکلات منطقه میخواند. او حمایت قاطع خود را از قطعنامه این جرگه اعلام می دارد و به ویژه از آن صدای جرگه که برای آموزش دختران در افغانستان بلند شده است، قدردانی میکند.»
محمد حنیف اتمر وزیر امور خارجه پیشین نیز این جرگه را بهترین راه برای ارائیه مطالبات واقعی پشتون ها خوانده و از حکومت های پاکستان و افغانستان خواسته است که در مقابل تصامیم این جرگه مسوولانه عمل کنند.
اتمر در صفحه ایکس خود نگاشته است:« رنسانس جرگه های تاریخی ملت آغاز شد.ه است شرکت کنندگان در جرگه قومی پشتون خواسته های واقعی ملت را با درایت و صداقت بی پیشینه بیان کردند. ملت و جهان منتظر تصمیم نهایی این جرگه هستند. دولت پاکستان و حاکمیت طالبان در افغانستان باید مسوولانه عمل کنند. ظلم و محرومیت بالای مردم دو سوی خط فرضی دیورند دیگر قابل تحمل نیست و کارد به استخوان رسیده است.»
همچنین، عبدالسلام ضعیف سفیر حاکمیت نخست امارت اسلامی در اسلام آباد ، جرگه خیبر را مرحله جدیدی از فریادها و امیدها علیه ظلم دانسته است.
ضعیف در صفحه ایکس خود نگاشته است:« این مرحله جدیدی از امید فریاد مردم مظلوم علیه ظلم است، از سخنان شرکت کنندگان مظلوم مشخص است که ارجاع فریاد در آنجا منصفانه نبوده و چاره دیگری جز تحمل نبود.»
شماری از سیاستمداران ملی گرا در پشتونخوا از تصامیم جرگه حمایت کرده و میگویند، حکومت پاکستان تلاش دارد تا تقصیر جنگ جاری در سرزمین های پشتون نشین را به گردن پشتون ها بیندازد و می افزایند، حکومت و ارتش پاکستان پشت این جنگ ها است.
افراسیاب ختک، سناتور سابق میگوید:« حدود ۴۵ سال از آغاز جنگ در کشور ما میشود. این جنگ را کسی جز جنرال های پاکستانی به اینجا نه آورده است.»
با این اوصاف، برخی از استادان پوهنتون نیز جرگه تاریخی خیبر را موج جدیدی از وحدت ملی خوانده و میافزایند، در نتیجه تصامیم این جرگه، عدالت برای پشتون ها و مردم که بی دلیل کشته شدند و حتی بلوچ ها محقق خواهد شد.
حکومت پاکستان سعی کرد با استفاده از زور از برگزاری جرگه عدالت قبایلی پشتون جلوگیری کند، اما قاطعیت پشتون ها در رابطه با این جرگه باعث شد که حکومت پاکستان از توسل به زور عقب نشینی کند و اجازه برگزاری این جرگه را بدهد.
