کمیسیون ۱۶ نفره ای که توسط کنگرس امریکا برای بررسی مستقل جنگ ۲۰ ساله در افغانستان ایجاد شده است، روز جمعه اولین نشست خود را برگزار کرد.
این کمیسیون که دو سال پیش تشکیل شد، گفته است که مشخص میسازد در طول ۲۰ سال در افغانستان چه کسانی تصامیم مهم را گرفتند، چه کسانی تصمیم گیرنده بودند و چه اشتباهاتی از آنها سر زده است؟
بر اساس گزارش رویترز، رونی جکسن، مشاور پیشین وزارت دفاع امریکا که به عنوان مشاور غیرنظامی نیروهای امریکایی در افغانستان ایفای وظیفه میکرد، گفته است که برای اولین بار، جنگ امریکا در افغانستان به صورت عمیق ارزیابی میشود.
رونی جکسن میگوید:« این یعنی ما بررسی میکنیم که در این مدت چه کارهای را درست انجام دادهایم و چه اشتباهاتی مرتکب شده ایم. ما باید سؤالات مهمی را در مورد جنگ امریکا مطرح کنیم که تصمیم گیرندگان چه کسانی بودند و این تصامیم بر چه اساسی گرفته شد.»
در سال ۲۰۰۱ ناتو به رهبری امریکا با هدف مبارزه با تروریزم و مواد مخدر به افغانستان حمله کرد.
آیا واقعاً در این دوره ۲۰ ساله امریکا به دنبال این اهداف بود یا اینکه افغان ها را از حقوق اساسی شان محروم کرد؟
ادریس محمدی زازی، تحلیلگر سیاسی میگوید:« این نشان میدهد که در افغانستان از یک جنایت هم دریغ نشده است. چاپه های شبانه، دستگیری افراد بیگناه، زندانی کردن و کشتار مردم مواردی است که خسارات زیادی را به افغان ها وارد کرده است. علاوه بر آن گسترش وحشت، باز ماندن افغانها از تحصیل، بنابراین امریکا باید تاوان این خسارات وارده بر افغانستان را بپردازد.»
قرار است که این کمیسیون شانزده نفره گزارش کامل خود را در مورد این موضوع تا ماه اگست سال ۲۰۲۶ ارائه کند.
رونالد نیومن، سفیر پیشین امریکا برای افغانستان و اولین شاهد این کمیسیون نیز گفته است که باید در تطبیق پالیسی ها در افغانستان بازنگری شود، که پالیسی جنگ از سوی چی کسی ساخته میشد و چی کسی آنرا اجرا میکرد.
با این حال، برخی از تحلیلگران میگویند که امریکا به دلیلی در این مورد ارزیابی انجام میدهد تا در آینده جلو این اشتباهات را بگبرد.
آنها میگویند که اگر کمیسیون به طور شفاف تحقیق کند، مقامات بلندپایه امریکایی به خاطر جنایاتشان محاکمه خواهند گرفت.
نازکمیر زیارمل، تحلیلگر سیاسی میگوید:« این کمیسیون مسائل ۲۰ ساله را بررسی خواهد کرد و در آینده از چنین اشتباهاتی میکاهد. این تحقیق هیچ نتیجه مثبت یا منفی برای افغانستان ندارد.»
اسماعیل زدران، یکی دیگر از تحلیلگران سیاسی میگوید:« اگر واقعاً این تحقیقات را انجام دهند، فکر میکنم بسیاری از مقامات آنها محاکمه شوند.»
این در حالیست که پیش از این کنگرس خروج عجولانه نیروهای امریکایی را از افغانستان یک اشتباه بزرگ در تاریخ امریکا خوانده بود و بارها از جو بایدن رئیس جمهور این کشور خواستار وضاحت در مورد این موضوع شده بود، اما تا اکنون تصمیم واضح اخذ نشده است.
مشاور پیشین وزارت دفاع امریکا هدف اصلی از این ارزیابی را در کنار مشخص کردن اشتباهات و دستاور های خود، مشخص کردن مواردی یاد کرد این تصامیم توسط چه کسانی و بر چه اساسی اتخاذ شده است.
