در بسیاری از کشورها احزاب سیاسی فعال هستند و مردم افکار سیاسی خود را در چارچوب این احزاب مطرح میکنند، فعالیت میکنند و به همین ترتیب یا بخشی از حکومت میشوند و یا از آن دور میشوند، اما در ۲۰ سال گذشته در افغانستان ۷۳ حزب سیاسی فعالیت داشتند و با به قدرت رسیدن مجدد امارت اسلامی، فعالیت احزاب سیاسی ممنوع شد.
در یک سال گذشته، وزارت عدلیه دو حزب سیاسی و ۷۵ انجمن را به دلیل فعالیت های غیرقانونی به نهادهای امنیتی معرفی کرده است.
اعلامیه وزارت عدلیه:« دو حزب و ۷۵ انجمن به دلیل فعالیت های غیرقانونی به نهادهای امنیتی معرفی شده اند. وزارت عدلیه امارت اسلامی افغانستان دو حزب سیاسی و ۷۵ انجمن را به دلیل فعالیت های غیرقانونی به نهادهای امنیتی معرفی کرده است. در این میان ۱۷ موسسه خیریه ای که در کار خود دچار کاستی هایی بودند و خلاف اصول فعالیت میکردند، تعهد کرده اند که فعالیت های خود را بر اساس اصول انجام دهند. همچنین ۱۹ موسسه خیریه به دلیل عدم تمدید جواز های خود در موعد مقرر از سوی وزارت عدلیه لغوه اعلان شده است.»
آنها میگویند که در چند دهه گذشته، احزاب سیاسی چیزی جز جنگ و دردسر برای مردم افغانستان به میراث نگذاشته اند.
عزیز معارج، کارشناس سیاسی میگوید:« احزاب سیاسی در جهان و در تاریخ افغانستان معمولاً به گونه ای بودند که به مردم خدمات ارائه میکردند، در پیشرفت کشور سهم میگرفتند و به عنوان اپوزسیون در اداره اصلاحات میآوردند؛ اما متأسفانه در این چهار دهه در افغانستان، احزاب به جز شر و فساد، جنگ و بدبختی کاری دیگری نکردند، به ویژه در بیست سال جمهوریت، نزدیک به ۷۲ حزب وجود داشت که همه آنها به احزاب سمتی و قومی مبدل شده بودند، بدون ایجاد مشکل، برنامهٔ خاصی دیگری نداشتند. همین باعث شد که اکنون همه مردم افغانستان از احزاب بد میبرند.»
در عین حال برخی دیگر در کنار تاکید بر اهمیت فعالیت احزاب سیاسی در کشور میگویند که حکومت سرپرست باید اجازه فعالیت احزاب را بدهد.
محمد سلیم پیگیر، کارشناس سیاسی میگوید:« با وجود اینکه احزاب در افغانستان نتیجه مثبتی نداشتند؛ اما وجود احزاب در آینده سیاسی افغانستان ضروری است.»
این در حالیست که هفته گذشته سرپرست وزارت عدلیه بر ممنوعیت فعالیت احزاب سیاسی در کشور تاکید کرد و گفت که ریاست ثبت و راجستر احزاب سیاسی لغوه و از تشکیلات حذف شده است.
