انستیتیوت صلح امریکا میگوید که نظام کنونی افغانستان منابع جدید حمایت قدرت های منطقه ای را دریافت کرده است.
این انستیتیوت در صفحه ایکس اش نگاشته که در میان این قدرت های منطقه ای که حکومت افغانستان به عنوان منابع و حامیان جدید پیدا کرده است، چین نیز شامل آن است.
گمان انستیتوت صلح امریکا از این اظهارات این است که بسیاری از امریکایی ها نگران نزدیکی با افغانستان هستند.
تحلیلگران سیاسی میگویند که این اظهارات انستیتوت صلح در واقع نگرانی حکومت امریکا در رابطه با نزدیکی روابط کابل و بیجینگ است که مطرح شده است.
تحلیلگران دلیل اصلی فروپاشی نظام های قبلی افغانستان را ناهماهنگی کابل در حفظ روابط بین ابرقدرت های جهان میدانند.
آنها میگویند خواست شان این است که حکومت سرپرست باید از تجربیات گذشته در این زمینه استفاده کند و بی طرفی کامل را در حفظ روابط با کشورها به پیش گیرد.
کمال ناصر اصولی، فعال سیاسی میگوید:« حفظ تعادل روابط بین امپراتوری ها و قدرت های بزرگ برای حکومت کنونی و دیگر حکومت های افغانستان مهم بوه، هر حکومتی که این تعادل را حفظ نکرده، برخی حمایت ها از مخالفت ها از یک طرف علیه آن حکومت آغاز شده است که منجر به سقوط نظام شده است. حکومت سرپرست نیز باید متوجه این موضوع باشد.»
اما مولوی امیرخان متقی سرپرست وزارت امور خارجه میگوید که دلیل افزایش روابط با برخی کشورهای بین المللی و بسیاری از کشورهای منطقه، سیاست متوازن است که امارت اسلامی آن را در پیش گرفته است.
متقی میگوید که نمیخواهد افغانستان به میدان رقابت منفی و ناعادلانه بین کشورهای قدرتمند جهان تبدیل شود.
وی میافزاید:« این سیاست اقتصاد محور است که ما نمیخواهیم با هیچ کشوری در دنیا در تضاد با کشور دیگر قرار گیریم. ما نمیخواهیم افغانستان به مرکز رقابت منفی بین قدرت های بزرگ تبدیل شود.»
تحلیلگران سیاسی میگویند که ارزش استراتیژیک و سیاسی افغانستان زمانی افزایش مییابد که پالیسی و استراتیژی همکاری مشترک با قدرت های بزرگ را انتخاب کند.
آنها میگویند، اینکه اکنون امریکا خواهان همکاری و مداخله مثبت در افغانستان نیست، باید در برخی مسائل با چین و کشورهای منطقه همکاری ایجاد شود.
فیض محمد زلاند استاد پوهنتون میگوید:« ارزش جیوپولیتیک و جیوستراتیژیک افغانستان زمانی افزایش مییابد که پالیسی همکاری مشترک با قدرت های بزرگ را اتخاذ کند. اینکه اکنون امریکا نمیخواهد در امور افغانستان مداخله مثبت داشته باشد، بهتر است که ما آهسته آهسته و در مسائل کمتری با کشورهای منطقه، بهویژه چین و دیگر کشورها بمانیم.»
برخی دیگر میگویند که همکاری و نزدیکی اخیر چین با افغانستان موضوعی مربوط به منافع شخصی بیجینگ است و در عوض، حکومت افغانستان نیاز به تقویت روابط رسمی مثبت با جهان دارد که باید مورد توجه جدی قرار گیرد.
توریالی زازی، تحلیلگر سیاسی میگوید:« این اقدام درستی است که امارت اسلامی حمایت کشورهای منطقه را به دست بیاورد، اما مهمتر از همه این است که با جهان تعامل داشته باشیم و به تفاهم برسیم. چین تا زمانی که تمام معادن را از افغانستان خارج کند، روابط خوب خود را با افغانستان حفظ خواهد کرد. »
در مجموع موضع امارت اسلامی این است که به دنبال تقابل با هیچ کشوری نیست و میخواهد با همه بر اساس احترام متقابل روابط حسنه برقرار کند.
