په کابل کې د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ (یوناما) روانه اوونۍ د ترکیې په اسانبول کې د مرستندويانو د همغږۍ ډلې له ناستې وړاندې یو ځل بیا د افغانستان د اقتصادي وضعیت په اړه اندېښنه ښودلې.
د ملګرو ملتونو د سرمنشي د ځانګړې استازې مرستیال او د بشري مرستو همغږي کوونکي انډریکا راټوټ ویلي، روان کال په افغانستان کې شاوخوا ۲۲.۹ میلیونه وګړي بشري مرستو ته اړ دي او په خبره یې، بسپنه ورکوونکي باید د بېوزله او اړمنو افغانانو وضعیت ته د رسېدنې په موخه مرسته وکړي.
راټوټ زیاته کړې:« که موږ غواړو چې له افغانانو سره د بېوزلۍ او کړاوونو په له منځه وړلو کې مرسته وکړو، باید د بېړنیو اړتیاوو پوره کولو لپاره امکانات ولرو او په ورته وخت کې د اوږدمهاله انعطاف او ثبات بنسټ کېږدو. سره له دې چې افغانانو ته د مرستو رسولو په برخه کې پېچلې ننګونې شته، باید د زیان مننې اصلي لاملونو ته رسېدنه وشي. دا چاره د افغانستان، سیمې او نړۍ لپاره خورا مهمه ده.»
د يوناما له خوا خپره شوې خبرپاڼه کې همدا راز د راټوټ له قوله ویل شوي چې تېر کال د ملګرو ملتونو له لوري د اړمنو افغانانو لاسنیوی بې ساری و او باید روان ۲۰۲۵ ز کال هم دوی یوازې پرې نه ښودل شي.
راټوټ په دې اړه ویلي: « په ۲۰۲۴ کال کې د بشري مرستو او بنسټیزو بشري اړتیاوو شریکانو د افغانانو د ملاتړ لپاره په ګډه ۳.۲۱ مېلیارده ډالر راټول کړل چې د تېر کال د بودیجې له کچې ډېر وو. دا بسپنه ورکوونکو د سخاوتمندانه مرستو په مټ ملګري ملتونه او شریکان يې توانېدلي چې د ژوند ژغورونکو بشري مرستو عملي پایلې وړاندې کړي.»
سرپرست حکومت هم د یوناما له یادې غوښتنې هرکلی کړی، خو ټینګار کوي چې د بشري مرستو ترڅنګ باید یاد سازمان د پراختیایي پروژو په پلي کولو کې هم هڅې وکړي.
د اقتصاد وزارت مسلکي معين عبداللطیف نظري وايي: « د افغانستان اسلامي امارت د هر هېواد او د ملګرو ملتونو په ګډون د هرې ادارې له خوا افغانستان ته د مرستو له جلبولو هرکلی کوي. زما باور دا دی چې د افغانستان له خلکو سره مرستې باید ادامه ولري او یوازې په بشردوستانه مرستو پورې ونه تړل شي، بلکې انکشافي اړخ هم ولري.»
د سیاسي چارو شنونکي هم د افغانستان په روان اقتصادي وضعیت کې د ملګرو ملتونو او نورو نړیوالو مرستندویه بنسټونه مرستې حیاتي بولي او په خبره یې اړمن افغانان باید یوازې پرې نه ښودل شي.
د سیاسي چارو شنونکی نجیبالرحمان شمال وايي: « لکه څرنګه چې وینو، د افغانستان د خلکو وضعیت په بحراني حالت کې دی او د افغانستان خلک د نړیوالې ټولنې مرستو ته جدي اړتیا لري، نو هیله لرم د ملګرو ملتونو د سیاسي استازولۍ(یوناما) په غوښتنه، نړیوال مرستندویه هېوادونه او بنسټونه د افغانستان له خلکو ملاتړ ته په ۲۰۲۵ کال ادامه ورکړي؛ ځکه د نړیوالې ټولنې له مرستې پرته به افغانستان له اوسني بحران د وتلو لار ونه لري.»
په خبرپاڼه کې همدا راز ټینګار شوی چې د نړیوال مالي ملاتړ نه شتون او د بشردوستانه او اساسي بشري اړتیاوو نه درک کولی شي په تېرو څلورو کلونو کې د افغانستان د اقتصادي ثبات په برخه کې ترلاسه شوي نسبي پرمختګونه، لکه د خوړو د خوندیتوب کچې ښه کېدل او معتدله اقتصادي وده، له خطر سره مخ کړي.
