د خوست ولایت مرکز اړوند د فراري په نوم د داخلي بې ځایه شویو پنډ غالي کې په سلګونه کورنۍ مېشتې دي.
د همدې پنډ غالي د یو شمېر نورو اوسېدونکو ترڅنګ محمد شریف له سرپرست حکومته غواړي چې په هېواد کې د نجونو زده کوونکو لپاره د زده کړیزو مرکزونو دروازې پرانیزي، څو په بې توپیره توګه افغانې نجونې او ښځې وکولی شي د هېواد په پرمختګ کې ونډه واخلي.
محمد شریف زیاتوي:« موږ ته په دې ۵۰ کلونو کې تجربه ورسېدله، تېرو ۵۰ کلونو کې افغانستان کې جګړه وه، درسونه په کې سم نه و، خو له دې سره چې کومه ناروغي پيدا شي، تاسو ټول پوهېږئ چې خلک پاکستان یا نورو ځایونو ته ځي. په لارو کې ډېرې ستونزې وي، انساني حقوق مو څوک نه پر ځای کوي. نو موږ خپله باید دا هڅه وکړو چې د نجونو زده کړو ته اجازه ورکړل شي، ډېر تعلیم دې پر نجونو وشي.»
دوی د نجونو پر مخ د عصري زده کړو د پرانیستلو دا غوښتنې داسې مهال کوي چې د فبرورۍ ۲۰مه هر کال په نړۍ کې د ټولنیز عدالت نړيوالې ورځې په توګه نمانځل کیږي، خو د سرپرست حکومت له واک ته وروسته نږدې درې نیم کاله کیږي چې په هېواد کې د نجونو پر وړاندې له شپږم ټولګي پورته د زده کړو مرکزونه تړل شوي.
محمد شریف وايي:« موږ ساینس پوه ته اړتیا لرو، انجنیرې ته اړتیا لرو، ښوونکې ته یې لرو، ډاکټرې ته یې لرو، نرسې ته یې لرو. نو زما په خپل نظر سره د نجونو تعلیم ډېر اړین دی. که کوم هېواد کې د نجونو تعلیم نه وي، هغه هېواد نیم یادیږي.»
ټولنیز فعال عبدالملک جوهر وايي:« که څه هم دوی بې وزله دي، خو له بې وزلۍ سربېره بیا هم هڅه کوي چې د خپلو اولادونو لپاره، د نجونو او هلکانو لپاره چې عمرونه یې پوره وي، د زده کړو لپاره یې هڅوي.»
د ټولنیز عدالت نړیوالې ورځ د نمانځې موخه په ټولنه کې د عدالت، مساوات او بشري حقونو ته وده ورکول دي.
روان ۲۰۲۵ زېږدیز کال داسې مهال نمانځل کیږي چې د ملګرو ملتونو بشري مرستو همغږۍ ادارې (اوچا) د سرپرست حکومت له لوري په طبي څانګو کې د افغان نجونو پر زده کړو د وروستي بندیز اغېزو ته په اشارې ویلي، په افغانستان کې د زېږون پر مهال د مېندو مړینه د اوسط کچې په پرتله درې چنده زیاته ده.
