د درېیو کالو په تېرېدو سره لاهم هېڅ هېواد اسلامي امارت پر رسمیت نه دی پېژندلی؛ خو له ګڼو هېوادونو سره تعامل لري.
د روسیې او چین په ګډون ګڼ شمېر هېوادونه او ځينې نړیوال سازمانونه په کابل کې فعالې سیاسي استازولۍ لري.
معمولا ًدغه ډول اړیکې د خاموشه رسمیت پېژندنې په نوم یادېږي.
له دې سره د بهرنیو چارو وزارت ویاند ضیا احمد تکل وايي، د سیمې او نړۍ له هېوادونو سره یې ډیپلوماټیکې اړیکې مخ پر وده دي چې پر بنسټ به یې له هېوادونو سره سیاسي تعاملات او اعتماد رامنځته شي.
د تکل په خبره، له هېوادونو سره د سیاسي اړیکو د ټینګښت په برخه کې د پرمختګ په حال کې دي او ورځ تر بلې یې د تعامل لمن د پراخېدو په حال کې ده.
هغه په دې اړه وايي:« الحمدالله د افغانستان اسلامي امارت ډیپلوماټیکي اړیکې د سیمې له هېوادونو سره، له نړیوالو هېوادونو سره مخ پر وده دي، د غوړېدو په حالت کې دي، لا پراخېږي او د دغو اړیکو په پایله کې تعاملات رامنځته کېږي، پرمختګونه رامنځته کېږي او اعتماد زیاتېږي.»
د سیاسي چارو کارپوهان وايي، تمه دا ده چې افغان لوری له هېوادونو سره خپلې روانې اړیکې پر رسمي اړیکو بدلې کړي.
د دوی په اند، د افغانستان ملي ګټې دا ایجابوي چې له نړۍ سره رسمي تعامل او سیاسي راشه درشه ولري او په دې برخه کې لا زیاتو هڅو ته اړتیا ده.
د سیاسي چارو کارپوه حکمتالله حکمت وايي: « د افغانستان ملي ګټو پر اساس، له نړیوالې ټولنې سره تعامل زموږ لومړیتوب دی. د ګاونډیو، د سیمې او د نړیوالو ځینې هېوادونو غوښتنه هم دا ده چې افغانستان د انزوا په حالت کې نور هم د ناکامۍ لوري ته لاړ شي. خو الحمد الله د درېیو کالو په تېرېدو سره د دغو هېوادونو ستراتیژيکې ګټې په ناکامۍ او افغانستان له نړیوالې ټولنې سره د تعامل لور ته په ښه توګه باندې پرمختګ کړی دی.»
خو ځېنې نور بیا وايي، دا چې افغانستان یو ځل بیا د نړیوالې ټولنې فعال غړي په توګه ومنل شي، اړتیا ده چې کورنی او بهرنی سیاست یې په څرګند ډول ترسیم او تدوین شي.
دوي زیاتوي، له دې سره به د نړۍ اعتماد هم زیات او د افغانستان حکومت به د رسمیت پېژندنې موخه ترلاسه کړي.
د سیاسي چارو کارپوه عبدالشکور دادرس وايي: « د افغانستان اسلامي امارت موقتې ادارې یا سرپرست حکومت لپاره لازمه ده چې له نړۍ سره هغه حقوقي ارزښت چې کولی شي د جهاني کورنۍ برخه شي، یا جهاني کورنۍ ته داخل شي، هغه حقوقي ارزښت په لاس راوړي. دا حقوقي ارزښت رسمیت پېژندنه ده. د رسمیت پېژندلو لپاره ضروري دي چې داخلي او خارجي سیاست تدوین او تصویب کړي.»
په ورته وخت کې اسلامي امارت وايي، په ګڼ شمېرهېوادونو کې ۴۰ سیاسي استازولۍ لري چې ډیپلوماټان یې ورمعرفي کړي او په عادي توګه خپلې چارې پرمخ بیايي.
په ټوله کې د اسلامي امارت ټینګار پر دې دی چې د رسمیت پېژندنې ټول معیارونه یې پوره کړي او باید نړیواله ټولنه ورسره تعامل ته را وړاندې شي.
