پس از آنکه پاکستان دسترسی تاجران افغان را به بنادر خود محدود کرد و داشتن ویزه و پاسپورت را برای رانندگان افغان که از خط فرضی دیورند عبور میکنند جبری ساخت، تجارت بین پاکستان و افغانستان مختل شد.
اما در چارچوب تلاشهای دوجانبه هر دو کشور، در ماه مارچ سال جاری توافقی دوجانبه برای حل مشکلات تجاری حاصل شد.
اگرچه همه بخشهای این قرارداد دوجانبه اجرا نشده است؛ اما اخیراً پاکستان بخشی از این قرارداد را عملی کرده و با دادن سند موقت به رانندگان موتر های باربری افغان به آنها اجازه عبور از خط فرضی را داده است.
وزارت تجارت پاکستان میگوید:« پس از ۱۵ جون، به هیچ راننده ای بدون سند تی.ای.دی اجازه تجارت دوجانبه بین پاکستان و افغانستان داده نمیشود. این سند کوتاه مدت در یک وقت برای یک راننده قابل اعتبار است و فقط برای موتر های که صادر شده است قابل استفاده است. درخواست های تی.ای.دی برای رانندگان راجستر شده را در کابل میتوانید از سفارت پاکستان و در قندهار از قونسلگری پاکستان به دست بیاورید. و موتر های راجستر شده درخواست های خود را در کویته و پشاور از قونسلگری افغانستان می توان دریافت کرد.»
در عین حال وزارت صنعت و تجارت میگوید این سند موقت عبوری برای رانندگان بدون ویزه و پاسپورت برای یک سال اعتبار دارد.
اخندزاده عبدالسلام جواد، سخنگوی وزارت صنعت و تجارت میگوید:« نورالدین عزیزی سرپرست وزارت صنعت و تجارت با هیات پاکستانی که در راس آن معین وزارت صنعت تجارت آن کشور بود، دیدار کرد و در مورد موضوعات مختلف توافق صورت گرفت که یکی از آنها توافق نامه موقت بین دو کشور برای تردد آزاد موتر های باربری برای یک دوره آزمایشی بود که از اول ماه می ۲۰۲۴ تطبیق شد. در صورت داشتن این سند موقت دیگر نیازی به پاسپورت یا ویزه نیست که این برای تردد آزاد موتر های باربری سهولت است.»
اتاق تجارت و سرمایه گذاری میگوید که اگرچه سطح تجارت به دلیل محدودیت های تجاری فعلی با پاکستان کاهش یافته است؛ اما در مقابل، تجارت بین افغانستان و ایران از طریق بندرعباس ۸۵ درصد افزایش یافته است.
مسوولین اتاق مذکور میافزایند که مجوز موقت از پاکستان بر اساس اسناد موقت مشکلات تجار را به طور نسبی حل کرده و ابراز امیداوی میکنند که این تسهیلات علاوه بر راه دند پتان در سایر بنادر نیز ایجاد شود.
خان جان الکوزی، یکی از اعضای هیات مدیره اتاق تجارت و سرمایه گذاری میگوید:« این سند برای افغان ها تهیه شد و برای اولین بار، موترها از راه دند پتان شروع به تردد کردند. تا اکنون در بنادر دیگر شروع نشده است، اما این بخشی از آن تصمیم است و به خوبی انجام شده است، این برای ما و آنها سهولت است که رانندگان بدن پاسپورت و ویزه تردد کنند، این روند باید ادامه یابد، زیرا به نفع هر دو کشور است.»
در عین حال، تاجران از توسعه دوباره تجارت افغانستان و پاکستان در آینده خوشحال هستند و خواستار ایجاد تسهیلات بیشتر در تجارت بین دو کشور هستند
محمد نبی، یکی از تاجران افغان میگوید:« طی مراحلی که در این سند است، مشکلاتی در سکتور ما وجود دارد، برخی ها لایسنس ندارند، برخی جوازسیر ندارند، برخی تذکره برقی ندارند؛ اما سیستم بسیار شفاف و ساده است. خواست ما از حکومت ها این است که به هر دو طرف مهلت دهند، یکباره درست نمی شود، باید هر از چند گاهی تعقیب شود. با این سند میتوانیم تجارت را ارتقا دهیم، زیرا تجارت بین افغانستان و پاکستان به دلایل مختلف مسدود می شد.»
در حالی برای ایجاد تسهیلات در تجارت بین کابل و اسلام آباد موافقت شده است که در ۷ ماه گذشته، علاوه بر اجبار ویزه برای رانندگان افغان توسط پاکستان، مشکلات زیادی دیگر نیز در تجارت به وجود آمده است.
