د ژمي له رانږدې کېدو او مرستو ته د افغانانو اړتيا له زياتېدو سره د خوړو نړيوال پروګرام ( ډبلیو.ایف.پي) د خپلو مرستو د محدودولو خبر ورکړی دی.
د خړو نړیوال پروګرام ویلي، د ۶۰ سلنه بوديجې کموالي له امله نه شي کولی ټولو اړمنو افغانانو ته اړينې مرستې ورسوي.
د یاد پروګرام په خبره، په داسې حال کې چې په تېر ۲۰۲۲ زېږدي کال کې يې ۲۳ ميليونه افغانانو ته ژمنۍ او نورې اړينې مرستې وېشلې، خو د بوديجې کمبود له امله اړ دي، څو له دې ډلې ۱۳ ميليونه اړمن افغانان د مرستو د ترلاسه کولو له سيسټم وباسي.
یاد پروګرام زیاته کړې:« تېرکال مو ۲۳ میلیونه اړمن افغانان د خوړو نړیوال پروګرام له مرستو برخمن کړي وو. استرالیا ، انګلستان، چین، کوېټ او فنلډ یې مالي ملاتړي وو، خو سږکال د بوديجې له کموالی سره مخ یو او یوازې ۱۰ میلیونه اړمنو افغانانو ته مرستې ورکولی شو.»
خو د اقتصادي چارو کارپوهان د خوړو نړيوال پروګرام دا خبرداری خطر زنګ بولي او وايي، نړيوال مرستندويه بنسټونو له لوري د مرستو کمښت کولی شي، اړمن افغانان د ژمي پرمهال له ناوړه وضعيت سره مخ کړي.
د اقتصادي چارو شنونکی نورالله عزيز وايي:« د افغانستان اوسنی اقتصادي وضعیت اوسنیو شرایطو کې نړیوالو مرستو ته زیاته اړتیا لري که هغه د (یو.اېن)په چوکاټ کې وي، که د هېوادونو مستقیې مرستې وي او یا هم په نورو برخو کې د بهرنیو هېوادونو پانګونه وي، دا ټول د افغانستان په اقتصادي وضعیت باندې فوق العاده اغېزې لري.»
خو د افغانستان سرپرست حکومت د ژمني او نورو طبيعي پېښو پرمهال له اړمنو افغانانو سره مرستې د نړيوالو مسووليت بولي او زياتوي، چې نړيوال بايد له عامو افغانانو سره خپلې مرستې له سياست سره غوټه نه کړي.
د اقتصاد وزارت مسلکي معين عبدالطیف نظري وايي:« موږ له نړیوالې ټولنې او مرستندویه بنسټونو غواړو چې مرستې سیاسي نه کړي او د افغانستان له خلکو سره خپلو مرستو ته دوام ورکړي، دا د نړیوالې ټولنې مسولیت دی.»
د خوړو نړیوال پروګرام دا خبره په داسې مهال کوي، چې پر ګڼو ولايتونو سربېره يوازې د هرات ولایت په دوو زلزله ځپلو ولسوالیو کې خلک په خیمو کې شپې ورځې تېروي او د ژوند لومړنیو اړتیاوو ته لاسرسی نه لري.
