د ډالر پر وړاندې د افغانۍ ارزښت نسبي لوړوالي او د ايران او اسراییلو ترمنځ د جګړې پر درېدو سربېره هم د هېواد په بازارونو کې د پټرولو او ډیزلو بيې په لوړېدو دي چې دا مساله د خلکو او موټرچلوونکو لپاره پر يوې نوې ستونزې بدلېدونکې ده.
ځينې موټر چلوونکي د تېلو بيو لوړوالي ته په کتو وايي، اوس مهال په کابل کې د يو لېټر پټرولو بيه له ۷۰ افغانيو هم اوښتې او ټينګار کوي چې د ناسم اقتصادي وضعيت په شتون کې د يادو بيو له امله نه شي کولی د خپلو موټرو او کورنيو لګښتونه پوره کړي.
ټکسي چلوونکی رفیعالله وايي:« پټرول قېمته دي، بیه یې نه شو پوره کولی، په دې ۱۰ او ۲۰ افغانیو کرایه باندې حتا خپل لګښت هم نه شو پوره کولی. له سهار تر ماښامه کار کوم، خو موټر ایله خپله لګښت پوره کوي، ماته څه نه پاتې کېږي. په کرايي کور کې اوسېږم، برېښنا، اوبه او هرڅه په پیسو اخلم، نو دا به څنګه پوره شي؟»
موټرچلوونکی حمیدالله وايي:« دولت باید پر تجارانو فشار راوړي چې د تېلو بیې ټیټې کړي. هرڅومره چې د تېلو بیې لوړېږي، نور توکي هم قېمته کېږي. د خلکو اقتصاد کمزوری دی، نه شي کولی له ۱۰ او ۲۰ ډېره کرایه ورکړي.»
په ورته وخت کې د سوداګرۍ او پانګونې خونې چارواکي د نفتي توکو او په ځانګړې توګه د تېلو بيې لوړوالي لامل ټرانزيټي ستونزې او پر وارداتو يې يو لړ نوي وضع شوي سټنډرډونه يادوي.
دوی زياتوي، اړوند ادارې اوس د ۹۲ پټرولو واردولو اجازه ورکوي چې يوازې روسيه يې لري او دغه کار د دې سبب شوي چې بيې يې لوړې شي.
دوی له سرپرست حکومت غواړي چې دې ستونزې ته حل لار پيدا کړي.
د سوداګرۍ او پانګونې خونې د مديره پلاوي غړی خان جان الکوزی وايي: « هو! تېل قېمته دي، خو اصلي علت دا دی چې د دولت او سوداګرو ترمنځ یوه مناقصه راغلې. موږ وړمه ورځ په دې اړه د سوداګرۍ له وزیر سره ناسته لرله او ریاست الوزرا ته هم دغه ستونزې رسول شوې دي. که د دې اساسي چاره ونه شي، زه فکر کوم تېل به نور هم قېمته شي.»
د اقتصادي چارو شنونکي بيا غوښتنه کوي چې سرپرست حکومت دې د نفتي توکو د بيو کنټرول لپاره د يادو توکو د احتکار د مخنيوي ترڅنګ له نورو هېوادونو سره هم د تېلو واردولو په اړه قراردادونه وکړي.
د اقتصادي چارو شنونکی سید مسعود وايي: « دا ښکاره خبره ده چې عرضه کمه شي، تقضا لوړېږي او بیې هم پورته ځي. زه خبر لرم چې دا مهال افغانستان کې د تېلو ډېر سترې زېرمې شته، له دغو زېرمو د تېر په څېر تېل بازار ته وړاندې کېږي او قېمتونه پورته ځي، ترڅو ډېره ګټه ترې ترلاسه کړي. دا په اوسنیو شرایطو کې د افغانستان د خلکو پر وړاندې ډېر بند چلن دی.»
ډېر کله د نفتي توکو د بيو لوړوالی د خوراکي او غير خوراکي توکو د بيو پر لوړوالي کې هم رول لري.
د سوداګرۍ او پانګونې خونې چارواکو په خبره، که يې د کنټرول هڅې ونه شي، ښايي په بازارونو کې د تېلو بيې شاوخوا ۱۰۰ افغانيو ته ورسېږي.
