افغاني غالۍ چې په نړیوال بازار کې د ښه کیفیت له کبله ځانګړی ارزښت لري، په شمالي ولايتونو سربېره اوس په غزني ولایت کې هم اوبدل کېږي.
د غالیو اوبدونکي وایي، د کورني اقتصاد غوړېدو په موخه يې د غاليو اوبدلو ته مخه کړې او په خبره يې له همدې کبله په غزني کې د غاليو اوبدلو صنعت د تېر پرتله زيات شوی.
دوی که څه هم د غاليو خامو موادو ته لاسرسی اسان بولي، خو له دې سربېره په بازار موندنې کې له سرپرست حکومته د همکارۍ غوښتنه کوي.
یو تن غالۍ اوبدونکی وايي: « زموږ غالۍ په کورونو کې د ښځو له خوا جوړېږي، موږ یې یوازې سرپرستي کوو. د مثال په توګه، مواد، تار او نور لومړني توکي ورته چمتو کوو؛ تر جوړولو وروسته یې بېرته موږ ته سپاري او بیا یې فروش ته وړاندې کوو.»
د غالیو یو بل اوبدونکی بیا وايي:« اوس مهال غزني کې د غالیو اوبدلو کاروبار ښه دی. ډېرو خلکو موږ ته مراجعه کړې او غواړي کار وکړي، هرڅوک په خپل کور کې غالۍ اوبدي او بیا یې موږ ته راوړي. تر اوسه د دولت له خوا له موږ سره کومه همکاري نه ده شوې.»
همدارنګه، د غاليو پلورونکي وایي، د افغاني غالیو بيه او کیفیت له بهرنیو غالیو لوړ دی؛ ځکه خو یوازې بهر ته صادریږي او په کوردننه بازار نه لري.
دوی زیاتوي، که سرپرست حکومت د دې برخې کاروباریانو لاسنیوی وکړي، لرې به نه وي چې په کور دننه هم افغاني غالیو ته د پلور بازار پيدا شي.
غزني کې د غالیو یو تن پلورنکی وايي: « بېکاري زیاته ده او باید خلکو ته د کار زمینه برابره شي، ترڅو خلک له غریبۍ وژغورل شي.»
غزني کې د غالیو یو بل پلورنکی وايي:« وطني غالۍ قېمته دي، ځکه چې وطني غالۍ په لاس اوبدل کېږي او دا نور په ماشینونو. د غزني خلک له غالۍ اوبدلو سره ډېره علاقه لري، خو اقتصاد کمزوری دی او نه شي کولی اړوند وسایل یې چمتو کړي.»
ورته مهال، د غزني چارواکي وایي، تازه په دې ولایت کې د یوه صنعتي پارک د جوړېدو کار پیل شوی چې په کې به د غاليو اوبدونکو په ګډون ټولو صنعتکارانو ته د آزادانه فعالیت زمینه برابره شي.
د غزني د صنعت او تجارت رییس ابو منصور وايي: « موږ په کورونو کې خلکو ته پایې او ماشینونه فعال کړي او په کمېشن باندې غالۍ اوبي. کله چې موږ راغلو، هغه کسان مو اصولي کار ته وهڅول چې د غالیو غیر اصولي کارونه یې کول؛ ځکه چې د افغانستان غالۍ د نړۍ پر سطحه نوم لري. د غزني د نوآباد په سیمه کې د غالیو اوبدلو څو کارخونې دي، خو نه شي کولی خپلې غالۍ پروسېس کړي. دلته اوبدل کېدونکې غالۍ د پروسېس لپاره کابل ته استول کېږي. دغه راز ځينې نورې ستونزې هم شته دي.»
افغاني غالۍ په نړیوال بازار کې معتبر نوم او ځانګړی ځای لري. دا غالۍ له دې وړاندې د قاچاق له امله د نورو هېوادونو په نوم بازار ته وړاندې کېدې، خو د مسوولینو په خبره اوس یې تر ډېره د وطني غاليو د قاچاق مخه نیولې.
