د ټاپي ګازو نل لیکه چې د افغانستان له لارې د ترکمنستان طبیعي ګاز پاکستان او هند ته لېږدوي، د سیمې پر کچه یو ستره اقتصادي پروژه ده.
تازه ترکمنستان د دې پروژې د چارو ګړندیتوب غوښتنه کړې، خو د دې پروژې د دوو نورو شریکانو له لوري، چې پاکستان او هند دي څه نه دي ویل شوي.
د سرپرست حکومت کانونو او پټرولیم وزارت وايي، د افغانستان په خاوره کې د ټاپي ګازو نل لیکې چارې په پوره جدیت سره روانې دي او د لاچټکتیا لپاره یې ټاکل شوې چې د تورغونډۍ له لارې هم د نل لیکې غځولو چارې پیل شي.
د دغه وزارت ویاند همایون افغان وايي، په ټاپي پروژه کې ټولو شریکو هېوادونو جدي هڅې پیل کړې چې ددغې نل لیکې چارې بشپړې او ګټې اخیستنې ته وړاندې شي.
هغه زیاتوي:« د افغانستان په خاوره کې د اوس لپاره چارې یې په خورا چټکتیا سره پرمخ روانې دي، د چارو لا چګټیا لپاره په پلان کې ده چې د تورغونډۍ له مسیر هم د نل لیکې غځولو چارې پيل شي. د پروژې ټول دخیل هېوادونه په خورا جدیت سره کار کوي، ترڅو دغه نل لیکه وغځول شي او ټول هېوادونه یې له مزایاوو مستفید شي. د افغانستان لپاره خورا ډېرې ګټې لري، د اوس لپاره هم کاري فرصتونه رامنځته کړې او هرات ته په رسیدلو سره به افغانستان وکولی شي چې د ترکمنستان طبیعي، ارزانه او دوامداره ګازو ته لاسرسی پیدا کړې چې دا په خپله د افغانستان اقتصادي ودې او د صنعت پراختیا کې له موږ سره هغه مرسته کولی شي.»
د اقتصادي چارو شنونکي بیا وايي، د دغې پروژې په غځېدو سره به نه یوازې دا چې افغانانو ته کار پیدا شي بلکې په افغانستان کې به سترو پانګوونو ته زمینه برابره شي چې دا هرڅه د خلکو پر ژوند مثبت اغیز درلودلی شي.
د اقتصادي چارو شنونکی نورالله عزیز وايي:« د افغانستان لپاره ستراتیژیک اقتصادي ارزښت لري، ځکه افغانستان نه یوازې دا چې له دې لارې به انرژي ترلاسه کوي بلکې له دې لارې کولی شي هر کال د ترانزیټ قمیت هم ترلاسه کړي. د دې ترڅنګ ډېری افغانان او بهرني مسلکي کارګران به په افغانستان کې پر کار باندې بوخت شي او د هغوی عواید تګ راتګ به د افغانستان اقتصادي ارزښت لپاره ډېر مهم وي. د دې ترڅنګ کله چې ټاپي پروژه پلې شي او په دغه پروژه کې د پام وړ پرمختګ وشي، دا به نورو لویو پانګونو ته زمینه برابره کړي، هغه کېدای شي د لویو سړکونو رغول وي، کېدای شي د ریل ګاډو پټلیو رغول وي، د ښارګوټو جوړول وي.»
ځینې نور بیا په دې باور دي چې د ټاپي پروژې په بشپړېدو سره به نه یوازې دا چې افغانستان ته د ګازو ترانزیټ عواید راشي بلکې ورسره به د برېښنا پرمټ د افغانستان صنعت پرمختګ وکړي.
د اقتصادي چارو شنونکی آصف ستانکزی وايي:« د دې پروژې په پلې کېدو سره به افغانستان کې نه یوازې د کال به تر ۵۰۰ میلیونه ډالرو افغانستان ته د ترانزیټ فیس ورکول کېږي، له دې سره به په خوا کې ۵۰۰ میلیارده معکب ګاز د برېښنا تولید لپاره به افغانستان ته ورکول کېږي چې له دې سره به خصوصي سکټور پر پښو ودرېږي.»
دټاپي پروژې د کار پیل تړون ۸ کاله وړاندې د ترکمنستان ، افغانستان ، پاکستان اوهند ترمنځ په عشق اباد کې لاسلیک شو.
د ټاپي ګازو نل لیکه به د ۱۸۰۰ کیلو مټرو په اوږدوالي سره له ترکمنستان د افغانستان او پاکستان له لارې هند ته ګاز ولیږدوي.
