پاکستاني چارواکي وايي، د دې هېواد په کوربه توب د اسلامي همکاریو سازمان په دوه ورځنۍ ناسته کې یې د افغانستان اسلامي امارت ته هم د ګډون بلنه ورکړې.
د پاکستان پوهنې وزیر خالد مقبول صدیقي د یوې پوښتنې په ځواب کې ویلي، « په اسلامي ټولنو کې د نجونو زده کړې: ننګونې او فرصتونو» تر نامه لاندې د اسلامي همکاریو سازمان په دې ناسته کې چې ټاکل شوې د جنورۍ پر ۱۱ نېټه اسلام اباد کې پيل شي، د اسلامي امارت د استازي ګډون اړین دی.
د صدیقي په خبره، د هېوادونو رواجونو او فرهنګ ته درناوی لري؛ خو په خبره یې په اسلام کې دغو رواجونو او د نجونو پر زده کړو بندیزونو ته هېڅ راز ځای نه شته.
صدیقي زیاته کړې:« موږ افغانستان ته د ګډون بلنه ورکړې. ستاسو د پوښتنې له لارې زه غواړم ووایم چې موږ د قبیلوي سیمو رواجونو او فرهنګ ته درناوی لرو؛ خو په مسلمانه ټولنه کې رسم او رواجونه او فرهنګ د اسلامي تعلیماتو او زده کړو تابع دي. زموږ په روایاتو او رواجونو کې د نجونو او ښځو پر زده کړو بندیزونو ته هېڅ راز ځای نه شته. موږ هغوی ته د ګډون لپاره بلنه لېږلې او زه هیله لرم چې د هغوی استازی به په دې ناسته کې ګډون وکړي. افغانستان د ټولو لپاره یو مهم او مسلمان او زموږ ګاونډی هېواد دی.»
اسلامي امارت تر اوسه پورې په دې ناسته کې د ګډون یا نه ګډون په تړاو څه نه دي ویلي.
د پاکستان بهرنیو چارو وزارت له دې وړاندې ویلي و چې په دې ناسته کې د ۴۷ هېوادونو ۱۵۰ استازي چې د پوهنې برخې د متخصصانو، دیني عالمانو، ډېپلوماټانو او سیاستوالو یوه مجموعه ده، برخه اخلي.
د دې ناستې اصلي موخه د اسلامي ارشاداتو او ښوونو له مخې د اسلام دین پرهغه پیغام ټینګار دی چې نارینه او ښځو دواړو ته يې د زده کړې یو ډول حق ورکړی.
د ښځو د حقونو مدافع مذلفه کاکړ وايي: « په هېڅ یوه اسلامي هېواد کې د نجونو پر زده کړو بندیز نه شته بلکې دا یو فرض عمل دی چې باید ترسره شي. موږ له نړیوالې ټولنې او اسلامي همکاریو سازمان هیله او غوښتنه کوو چې د نجونو د زده کړو له امله پر طالبانو فشار راوړي.»
د ملګرو ملتونو د ماشومانو ملاتړ وجهي صندوق (یونېسف) په خپل راپور کې چې د تېر کال په اګست میاشت کې خپور شوی و، له ثانوي زده کړو د محرومو افغان نجونو شمېر ۱.۴ میلیونه ښودلی.
د سیاسي چارو شنونکي هم دغه ډول ناستې چې په کې د ښځو د حقونو او په تېره بیا د هغوی د زده کړو په تړاو بحث کېږي، ګټورې ګڼي.
د سیاسي چارو شنوونکی سلیم پیګیر وايي: « دغه ډول کنفرانسونه د اسلامي هېوادونو او په ځانګړې توګه د افغانستان لپاره ډېر ګټور دي. دوی باید د مسلمانو نجونو د برخلیک په اړه پرېکړه وکړي. زه باور لرم چې دا کنفرانس به پر ټولو اسلامي هېوادونو او افغانستان باندې ډېرې ښې اغېزې ولري.»
واک ته د اسلامي امارت له بیاځل رسېدو موده وروسته، سرپرست حکومت لومړی له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زده کړو او د ۲۰۲۲زیږدیز کال په ډسمبر کې د هغوی پر لوړو زده کړو هم بندیز وضع کړ.
که څه هم سرپرست حکومت د نجونو پر زده کړو لګول شوي بندیزونه لنډمهال بولي، خو د شاوخوا درېیو کلونو په تېرېدو سره دغه بندیز لاهم پر خپل ځای پاتې دی.
