واک ته د سرپرست حکومت له رسېدو را وروسته، د غصب شویو ځمکو راګرځول او استرداد په چټکۍ سره روان دی.
د عدلیې وزارت چارواکي وايي، تازه یې د کابل په ۸ مه، ۱۷ مه، ۲۰ مه، ۲۱ مه او نورو بېلابېلو ناحیو کې ۶۶ زره ۱۳۵ جریبه دولتي ځمکه د ځانګړې محکمې د پرېکړې له مخې له غصب خلاصه کړې ده.
دوی وایي، د غصب شویو ځمکو د استرداد کمېسیون ته دنده سپارل شوې چې په ټول هېواد کې دولتي، عامه او وقفي غصب شوې ځمکې له غاصبینو بېرته را وګرځوي.
د عدلیې وزارت ویاند برکت الله رسولي وايي: « د ځمکو له غصب د مخنیوي او غصب شویو ځمکو د استرداد کمېسیون د فعالیت له پيل ، د ۱۴۴۶ هجري قمري کال د ربیع الثاني میاشتې تر پای پورې، په کابل ولایت کې کابو ۶۶ زره ۱۳۵ جریبه امارتي ځمکه استرداد کړې ده. یادې شوې ځمکې د کابل ولایت په مختلفو ناحیو او سیمو کې موقعیت لري چې د تخنیکي هیئت او مرکزي کمیسیون د تصمیم او یا د امارتي غصب شویو ځمکو قضیو ته د رسېدنې ځانګړې محکمې د پرېکړې پر اساس استرداد شوې دي. د امارتي ځمکو له غصب مخنیوی او د غصب شویو ځمکو استرداد د افغانستان اسلامي امارت له اساسي موخو دي.»
په ورته وخت کې رسولي وايي، له کابل سربېره په ټولو ولایتونو کې د ځمکو د غصب د استرداد کمېسیون په ټول هېواد کې د نيول شویو ځمکو پر بېرته راګرځولو کار کوي.
د رسولي په خبره، د دې کمېسيون له جوړېدو راهيسې ۳ میلیونه جریبه ځمکه بېرته را ګرځول شوې.
هغه په دې اړه وايي: « د ځمکو له غصب د مخنیوي او غصب شویو ځمکو د استرداد کمېسیون له ایجاد تر اوسه پورې تقریبا ً ۳ میلیونه جریبه ځمکه استرداد کړې او اړوند ادارو ته یې تسلیم کړې ده. په دغو ځمکو کې دښتې، آبادې ځمکې، مالچرونه او داسې نورې ځمکې شاملې دي.»
افغانستان کې د ځمکو غصب يوه پېچلې مساله ده. په ناقانونه توګه نيول شوې ډېری ځمکې په تېرو دوو لسيزو کې څو څو ځله لاس په لاس شوې دي.
د حقوي چارو کارپوهان وايي، سرپرست حکومت ته په کار ده چې لومړني او اصلي غصب کوونکي پيدا او ترې پوښتنه وکړي.
د حقوقي چارو کارپوه اسماعيل ځدراڼ وايي: « دا د ولس ځمکې دي چې دوی نیولې دي، د دولت ځمکه یې هم نیولې او غصب کړې وه. دوی دغو ځمکو ته قبالې جوړې کړې وې او په مختلفو نومونو یې یو پر بل پلورلې دي، داسې چې درې یا څلور ځایه پلورل شوې دي. زه وایم که دولت وغواړي اصلي عاملین په ګوته او اړوند ارګانونو، څارنوالۍ او محکمې ته یې معرفي کړي، دا به ډېر ښه کار ځکه وي چې یو خو به ځمکه را وګرځول شي او بل به هغه ځمکه چې په دوه درېیو لاسونو خرڅه شوې، د هغوی حق به نه خوړل کېږي. باید اصلي عوامل پيدا شي او په محکمه کې ترې پوښتنه وشي، لومړی د خلکو مصرف کړې بودیجه ترې واخیستل شي او بیا ځمکه خپل اصلي مالک ته تسلیم شي.»
په افغانستان کې په ناقانونه توګه د نيول شویو یا غصب شویو ځمکو کره اندازه نه ده په ډاګه، خو د اټکلونو له مخې، د زورواکو له خوا په وروستيو لسيزو کې ميليونونه جرېبه ځمکه نيول شوې ده.
