د اسلامي امارت له بیا ځل واکمنېدو او سرپرست حکومت له جوړېدو راهیسې نه یوازې د افغانستان او نړۍ ترمنځ شته واټن په خپل ځای پاتې دی، بلکې د کابل پر وړاندې د نړۍ دریځ ورځ تر بلې لا سخت شوی او د ستونزو د حل لپاره د خبرو هېڅ درک نه لیدل کیږي.
کارپوهان وايي، د افغان لوري او نړۍ ترمنځ د شته ستونزو حل او تعامل ته د رسېدو یوازینۍ لاره خبرې او مذاکرات دي چې باید ترسره شي.
دوی زیاتوي، د نړۍ یو اړخیز دریځونه او فشارونه د حل لار نه ده او نه هم کومه پایله لري او اړتیا ده چې نړۍ له افغانستان سره تفاهم ته د رسېدو په موخه د خبرو لار غوره کړي او په خپل اوسني دریځ له سره غور وکړي.
د کارپوهانو په اند، افغانان هم د یوه ملت په توګه دا حق لري چې د نړۍ د نورو ملتونو په څېر له خپلو نړیوالو حقوقو برخمن شي او نور باید نړیوال د بشر دوستۍ په نوم دغه حق ترې وا نه خلي.
د ساسي چارو کارپوه حکمت الله حکمت وايي: « موږ د نړۍ د یوه ملت په توګه حق لرو، چې د نړیوالې ټولنې له ټولو حقونو او امتیازونو برخمن شو. د دې لپاره باید ډیپلوماټیکه، سیاسي او مدني مبارزه وشي او په کور دننه اصلاحات رامنځته شي؛ ترڅو د سیمې او نړۍ قناعت حاصل شي او دا ملت هغه څه ترلاسه کړي چې د ملګرو ملتونو په منشور کې ورکړل شوي.»
ځېنې نور بیا په دې باور دي، چې ګډ تفاهم کولی شي د نړۍ او افغانستان ترمنځ شته کشالې ته د پای ټکی کېږدي او د حل لارې یې راوباسي.
د پوهنتون استاد فیض محمد ځلاند وايي: « ښه به دا وي چې دغه کشاله نه یوازې د اسلامي امارت د چارواکو بلکې د ټولو افغان شخصیتونو او مخورو له خوا د یوه ګډ تفاهم په چوکاټ کې حل شي او پر نړیوالو غږ وشي چې پر افغان وګړو او حکومت بندیزونه لرې کړي.»
اسلامي امارت وايي، د سیمې او نړۍ ثبات غواړي او په دغه برخه کې به خپل مسوولیتونه د نړیوالې ټولنې د غړي هېواد په توګه ترسره کړي او له هېوادونو هم ورته توقع لري.
د ریاست الوزرا سیاسي مرستیال مولوي عبدالکبیر وايي، خبرې اترې کولی شي رامنځته شوی ناسم پوهاوی له منځه یوسي او د همکارۍ فضا پراخه کړي.
هغه په دې اړه وايي: « یو ځل بیا ټولو ته اعلان کوو چې اسلامي امارت د سیمې او نړۍ د نظم او ثبات غوښتونکی دی. موږ به په دې برخه کې خپل مسوولیتونه د نړیوالې ټولنې د یوه غړي په توګه ترسره کړو خو له نورو هېوادونو هم د متقابل عمل غوښتوونکی یو. موږ کولی شو د خبرو اترو او تعامل له لارې ناسم پوهاوی ختم او د همکارۍ پراخه فضا جوړه کړو. د اسلامي امارت بهرنی سیاست له هېوادونو او سازمانونو سره په تعامل او همکارۍ ولاړ دی.»
اسلامي امارت له دې وړاندې څو ځله ټینګار کړی چې له ټولې نړۍ سره پر متقابل درناوي ولاړې ښې اړیکې غواړي او له هېڅ هېواد سره ستونزه نه لري او ډاډ ورکوي چې له افغانستانه به هېڅ یوه هېواد ته زیان ونه رسيږي.
