افغانستان له اوږدې مودې راهیسې د نورې نړۍ پرتله ډېر له ګاونډيو هېوادونو او په ځانګړې توګه له پاکستان او ایران سره زياته تجارتي راکړه ورکړه لري؛ خو ډېر کله دغه ګاونډیان پر سوداګریزو لارو خنډونه رامنځته کوي او له امله یې افغان سوداګرو ته زیان رسېږي.
افغان سوداګر شکایت کوي چې پاکستاني او ایراني ځواکونه پرافغاني توکو بارو لاریو ته اجازه نه ورکوي چې د دوی بندرونو ته ځان ورسوي او په خبره یې په دې سره بار شوي توکي خراب او په زياته پيمانه زيان ورته اوړي.
تازه د ریاست الوزرا سیاسي مرستیال مولوي عبدالکبیر د وزیرانو شورا په ناسته کې له ګاونډویو هېوادونو غوښتي چې د افغانستان صادراتو پر وړاندې شته ستونزې حل او اقتصادي تعاملاتو ته پراختیا ورکړي.
عبدالکبیر زیاتوي: « له ګاونډیو هېوادونو څخه غواړو چې د افغانستان د صادراتو او په ځانګړې توګه د تازه مېوې او سبزیجاتو د صادراتو پر وړاندې شته ستونزې له منځه یوسي او د افغان سوداګرو د زیانمنولو په موخه د خنډونو له جوړولو ډډه وکړي. موږ کولی شو، پر ګډې همکارۍ سیمه ییز تجارت او تعاملاتو ته پراختیا ورکړو.»
عبدالکبیر وايي، سرپرست حکومت غواړي د سيمې له هېوادونو سره سوداګري او ټرانزیټ پراخ کړي او له همدې کبله له ګاونډویو هېوادونو سره د سوداګرۍ په برخه کې متقابلو همکاريو ته ژمن دی.
په ورته وخت کې عبدالکبیر په تېر وخت کې پر کرنې سکټور شوې پانګونه کافي نه بولي او زياتوي، د اوبو په مهارولو سره به د افغاني محصولاتو د توليد ګراف لوړ او په سيمه کې ورته د پلور بازار پيدا کړي.
هغه زیاتوي: « اسلامي امارت غواړي سیمه ییزه سوداګري او ټرانزیټ پیاوړی او پراخ شي. موږ له خپله اړخه هر راز همکاریو ته چمتو یو او تمه لرو چې د سیمې هېوادونه هم په دې برخه کې خپل مسوولیت رفع او چمتوالی په عمل کې وښيي.»
د اقتصادي چارو شنونکي بیا په دې باور دي چې د سیمې له هېوادونو سره ښې اړیکې کولی شي په اقتصادي برخه کې شته ستونزې له منځه يوسي.
د اقتصادي چارو کارپوه سېلاب سمندر وايي: « د افغانستان او ګاوډیو هېوادونو ترمنځ اقتصادي او تجارتي پراختیا د دواړو لورو پر ګټه ده. په دې سوداګري کې د ګاونډیو ګټه لا ډېره ده، ځکه افغانستان ۹۰ سلنه واردوونکی هېواد دی او خپل واردات له همدې ګاونډیانو ترسره کوي.»
ګاونډیو هېوادونو او په ځانګړې توګه پاکستان تل هڅه کړې چې د افغانستان د تازه مېوې، ترکاریو او سبزیجاتو د رسېدو پرمهال خپله ترانزیټي لاره بنده کړي او افغان سوداګرو ته درانه مالي زیانونه واړوي.
افغان سوداګر غواړي، چې سرپرست حکومت دې له ګاونډیو هېوادونو سره د راکړې ورکړې په برخه کې شته ستونزې هوارې کړي، تر څو صادرات پر وخت بازارونو ته ورسېږي او د خرابېدو مخه يې ونيول شي.
